ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

---

Ενδοδοντολογία      Αποφάσεις Δ.Σ. Αποφάσεις Γ.Σ. ESE & IFEA                                                          Links Επικοινωνία

• Αρχική
• Εκδηλώσεις
• Εκδηλώσεις
• Από τις Εκδηλώσεις
• Συμπεράσματα Εκδηλώσεων
• Για Ασθενείς
• Η αξία του δοντιού
• Η Ενδοδοντική θεραπεία
• Εκγόμφωση
• Συχνές ερωτήσεις
• Βραβεία
• Βραβεία ΕΕΕ
• Προκηρύξεις
• Η Εταιρεία
• Καταστατικό
• Μέλη
Εγγραφή μελών

 

 

 

 

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤA ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ

---

3ο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ

Μ. Σερέφογλου
Αντιμετώπιση οδοντινικής υπερευαισθησίας.

1.  Η υπερευαισθησία της οδοντίνης είναι πόνος οξύς, σύντομος και άμεσος. Προέρχεται απο αποκαλυμμένη οδοντίνη που διεγείρεται απο μηχανικά, χημικά, θερμικά και οσμωτικά ερεθίσματα και δεν εξηγείται απο άλλες παθολογικές καταστάσεις.

2.  Η διαφοροδιάγνωση γίνεται απο την τερηδόνα, τα ατελή και τέλεια κατάγματα της οδοντικής ουσίας, την μετεμφρακτική και από συγκλεισιακή υπερφόρτιση των δοντιών ευαισθησία.

3.  Η θεραπεία της περιλαμβάνει την αποφυγή όξινης δίαιτας, την χρήση απευαισθητοποιητικών φαρμάκων και οδοντοπαστών, τη πιθανή χρήση lasers, τη λήψη μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών ή παρακεταμόλης στις φάσεις έντονου πόνου.

4. Πολλές φορές η κατάσταση γίνεται χρόνια με περιόδους ύφεσης και έξαρσης.

5. Η επιμονή της υπερευαισθησίας για μεγάλο χρονικό διάστημα συνήθως υποκρύπτει μη αντιστρεπτή πολφική βλάβη και πρέπει να αντιμετωπίζεται με ενδοδοντική θεραπεία.

Γ. Σίσκος
Αντιμετώπιση της απορρόφησης

•         Eπιφανειακή απορρόφηση:δεν απαιτεί αντιμετώπιση

•         Εσωτερική  φλεγμονώδης  απορρόφηση:

  Συντηρητική  ενδοδοντική  θεραπεία. Εφόσον  έχει επέλθει διατήρηση της ρίζας  γίνεται μακρόχρονη θεραπεία  με Ca(OH)2 και σε περίπτωση  αποτυχίας  ακολουθεί  χειρουργική αντιμετώπιση .

•  Εξωτερική φλεγμονώδης  απορρόφηση :

-         Ακρορριζική  : κλασική συντηρητική ενδοδοντική  θεραπεία  ή μακρόχρονη θεραπεία  με Ca(OH)2

-         Πλαγιορριζική : μακρόχρονη θεραπεία  με Ca(OH)2

-         Αυχενική : Στην πλειονότητα  των περιπτώσεων  εμφανίζεται το ακόλουθο πρωτόκολλο : Χειρουργική  αποκάλυψη  του ελλείμματος – αφαίρεση  του κοκκιώδους ιστού-διαμόρφωση του ελλείμματος-  προστασία του πολφού  - έμφραξη   του ελλείμματος – επαναφορά  και συρραφή  του κρημνού.

-         Αντικαταστατική  απορρόφηση:  Δεν υπάρχει αντιμετώπιση

Π. Πανόπουλος

Αντιμετώπιση του πόνου στην Ενδοδοντολογία

Χ. Γκόγκος
Αναλγητικά στην Ενδοδοντολογία

•         - Τα μη στεροειδή  αντιφλεγμονώδη  είναι γενικά αποτελεσματικά  στην αντιμετώπιση του πόνου ενδοδοντικής  αιτιολογίας – πάντα σε συνδυασμό με την  κλινική παρέμβαση .

    - Η ταυτόχρονη λήψη  παρακεταμόλης  και ΜΣΑΦ δίνει λύσεις σε ιδιαίτερα επώδυνες  περιπτώσεις.

   - Οι εκλεκτικοί   αναστολείς των COX-2 δεν θεωρούνται φάρμακα πρώτης εκλογής για την αντιμετώπιση  του πόνου ενδοδοντικής αιτιολογίας .

    - Η προφανής μας επιλογή θα πρέπει να είναι φάρμακα που συνδυάζουν την αποτελεσματικότητα  με την μικρότερη  πιθανότητα  παρενεργειών.

Μ. Χαμπάζ
Αντιβιοτικά στη Ενδοδοντολογία

•         Η εξουδετέρωση του τοπικού μικροβιακού, κυρίως, παράγοντα αποτελεί την κύρια αντιμετώπιση των οξέων συμπτωμάτων στην Ενδοδοντία.

•         Τα αντιβιοτικά φάρμακα χορηγούνται εφόσον υπάρχει ένδειξη

Π. Μπελτές
Δυσχρωμία-λεύκανση ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών

•         Τα κυριότερα αίτια πρόκλησης δυσχρωμιών σε ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια σχετίζονται με οδοντικό τραύμα, πολφική νέκρωση, λάθος χειρισμούς και μη ορθή επιλογή και χρήση υλικών από τον επεμβαίνοντα κατά τα στάδια της Ε.Θ.

•         Οι βασικότερες τεχνικές λεύκανσης για ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια πουέχουν προταθεί και εφαρμόζονται στην κλινική πράξη είναι η θερμοκαταλυτική τεχνική, η περιπατητική τεχνική και ο συνδιασμός των δύο.

•         Τόσο κατά τη διάρκεια της λεύκανσης όσο και μετά, είναι δυνατόν να προκύψουν ορισμένα προβλήματα και επιπλοκές που επηρεάζουν αρνητικά την πρόγνωση του θεραπευτικού αποτελέσματος. Τα σημαντικότερα είναι η επαναφορά της δυσχρωμίας, όπως και οι αρνητικές επιδράσεις των παραγόντων λεύκανσης στις φυσικοχημικές και μηχανικές ιδιότητες των σκληρών οδοντικών ιστών.

Δ. Τζιαφάς
Αμεσες αισθητικές αποκαταστάσεις και προστασία του πολφού

•         Η τοποθέτηση αισθητικών εμφρακτικών συστημάτων σε κοιλότητες μεγάλου βάθους εκθέτει τον πολφό σε κίνδυνο φλεγμονής και νέκρωσης. Αυτό συμβαίνει κυρίως λόγω μείωσης του μηχανισμού άμυνας του συστήματος οδοντίνης-πολφού απέναντι στην ανάπτυξη μικροοργανισμών στο έδαφος της κοιλότητας. Στις κοιλότητες με πάχος υπολειπόμενης οδοντίνης λιγότερο του 1mm συνιστάται τοποθέτηση υδροξειδίου του ασβεστίου και στρώματος υαλοιονομερούς κονίας.

Α. Χανιώτης
Συντηρητική αντιμετώπιση περιακρορριζικής φλεγμονής

•         Το βασικό αίτιο της πρωτογενούς περιακρορριζικής φλεγμονής είναι ο μικροβιακός παράγοντας που κατοικεί εντός του συστήματος των ριζικών σωλήνων. Επομένως σκοπός της ενδοδοντικής θεραπείας είναι η πλήρης εξάλειψη ή κατά το δυνατόν ελάττωση του μικροβιακού φορτίου των ριζικών σωλήνων καθώς και η πρόληψη της αναμόλυνσής τους μέσω της τρισδιάστατης έμφραξης τους. Η ανατομική πολυπλοκότητα του συστήματος των ριζικών σωλήνων καθώς και η οργάνωση του μικροβιακού παράγοντα σε βιοϋμένια καθιστούν την αποστείρωση των ριζικών σωλήνων μάλλον απραγματοποίητη με την υπάρχουσα τεχνολογία. Επομένως η επούλωση των περιακρορριζικών αλλοιώσεων μπορεί να μην επιτευχθεί σε όλα τα ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια. Παρόλα αυτά το ποσοστό επιτυχίας της ενδοδοντικής θεραπείας κυμαίνεται γύρω στο 90% στις περισσότερες μελέτες που διεξάγονται σε πανεπιστημιακά ιδρύματα με αυστηρό αντιμικροβιακό πρωτόκολλο θεραπείας.  Σε  αναδρομικές ωστόσο πληθυσμιακές μελέτες, όπου το πρωτόκολλο θεραπείας δεν είναι και τόσο ελεγχόμενο, τα ποσοστά επιτυχίας κυμαίνονται μόνο στο 60- 75%. Είναι γενικά αποδεκτό ότι η πρόγνωση της συντηρητικής θεραπείας της περιακρορριζικής φλεγμονής είναι εξαιρετική όταν αυτή πραγματοποιείται κατάλληλα. Η ενδοδοντική θεραπεία σε δόντια με περιακρορριζικές αλλοιώσεις παρουσιάζει κατά 10-25% φτωχότερη πρόγνωση από ότι σε δόντια  που δεν εμφανίζουν αλλοιώσεις  προεπεμβατικά. Η φτωχότερη αυτή πρόγνωση αντικατοπτρίζει  την διαφορά μεταξύ πρόληψης της περιακρορριζικής φλεγμονής (που είναι θέμα  διατήρησης της ασηψίας) και θεραπείας εγκατεστημένης νόσου (που είναι θέμα επαρκούς απολύμανσης). Σκοπός αυτής της εισήγησης είναι η ανάπτυξη ενός πρωτοκόλλου θεραπείας βασισμένο στην επιστημονική τεκμηρίωση το οποίο αν ακολουθηθεί διασφαλίζει ότι η πρόγνωση της συντηρητικής θεραπείας των περιακρορριζικών αλλοιώσεων θα πλησιάσει κατά πολύ αυτή της θεραπείας των δοντιών που δεν παρουσιάζουν περιακρορριζικές αλλοιώσεις προεπεμβατικά

 Ι. Οικονόμου
Το υδροξείδιο του ασβεστίου στην Ενδοδοντολογία

 

•         Το Ca(OH)2 είναι μία ουσία με:

•             μεγάλη μικροβιοκτόνο ικανότητα μακράς διάρκειας

•             διεγερτική δράση για την παραγωγή ενασβεστιωμένου ιστού

•             δυνατότητα πρόληψης ή αναχαίτισης φλεγμονώδους απορρόφησης 

•             της ρίζας.

•         Λόγω των ιδιοτήτων του έχει ένα ευρύ πεδίο εφαρμογών στην ενδοδοντική πράξη.

•         Το Ca(OH)2 πιθανόν να μην αποτελεί το ιδεωδέστερο ενδορριζικό φάρμακο σε μολυσμένους ριζικούς σωλήνες με ή χωρίς περιακρορριζική αλλοίωση και σε επαναλήψεις ενδοδοντικών θεραπειών. Απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση για το σημαντικό αυτό ζήτημα.

Ι. Κολοκούρης
Αντιμετώπιση δοντιών με νεκρό πολφό και αδιάπλαστο ακρορρίζιο

Συμπερασματικά στην καθημερινή κλινική πράξη η εφαρμογή Ca (OH)2

Για την πρόκληση ακρορριζαπόφραξης παραμένει η περισσότερο διαδεδομένη τεχνική για την αντιμετώπιση των δοντιών με αδιάπλαστο ακρορρίζιο και νεκρό πολφικό ιστό με πολύ  υψηλά ποσοστά επιτυχίας.

Τεχνικές που προτείνουν ένα αναγεννητικό τρόπο αντιμετώπισης των νεκρών δοντιών με αδιάπλαστο ακρορρίζιο (ακρορριζογέννηση) παρουσιάζουν  μεγάλο κλινικό ενδιαφέρον.

Την τελευταία δεκαετία έχουν δημοσιευθεί  πολλά κλινικά περιστατικά

και κλινικές μελέτες  με καλά αποτελέσματα.

Οι τεχνικές αυτές μας δίνουν  την δυνατότητα αν αποτύχουν να επιχειρήσουμε μια από τις τεχνικές ακρορριζαποφραξης

Μ. Κωνσταντάκη
Μηχανοκινούμενα συστήματα στην Ενδοδοντολογία

•         Τα πλεονεκτήματα κατά την χημικομηχανική επεξεργασία των ρ.σ. με μηχανοκίνητα εργαλεία Ni-Ti είναι ο μικρότερος ευθειασμός του ρ.σ., η αυξημένη διάμετρος προπαρασκευής, ο μειωμένος χρόνος εργασίας και η μικρότερη καταπόνηση του ασθενούς και του επεμβαίνοντα

•          Τα μειονεκτήματα τους είναι ο αυξημένος κίνδυνος σπασίματος, τα περιορισμένα μεγέθη που διαθέτει κάθε σύστημα, και το αυξημένο κόστος τους

•         Η εξάσκηση σε εξαγμένα δόντια, η απόλυτη τήρηση των κανόνων χρήσης του και ο συνδιασμός τους με εργαλεία χειρός περιορίζει τα μειονεκτήματά τους

Σ. Μάγκος
Εμφραξη με πλαστικοποιημένη γουταπέρκα

•         1. Η έμφραξη με πλαστικοποιημένη γουταπέρκα χαρακτηρίζεται από ομοιογένεια του υλικού, που προσαρμόζεται πολύ καλά στα τοιχώματα του ρ.σ. και εμφράσσει  ανωμαλίες, παράπλευρους ρ.σ  και πολλαπλά ακρορριζικά τρήματα

•         2. Απαραίτητη προϋπόθεση για την εφαρμογή τεχνικών συμπύκνωσης με θερμή γουταπέρκα είναι η παρουσία στένωσης στο πέρας της παρασκευής του ρ.σ. 

•         3. Σήμερα η τεχνική που χρησιμοποιείται περισσότερο περιλαμβάνει την έμφραξη του ακρορριζικού τριτημορίου του ρ.σ. με την τεχνική συνεχούς κύματος θερμής γουταπέρκας και του υπολοίπου με έγχυση θερμής γουταπέρκας

Ε. Πισιώτη
Υπέμφραξη και υπερέμφραξη – Πότε συμβαίνουν και πώς αντιμετωπίζονται

Η υπέμφραξη και η υπερέμφραξη συνδέονται άμεσα με την αποτυχία της ενδοδοντικής θεραπείας όπως αποδεικνύεται από κλινικές και επιδημιολογικές μελέτες. Στην περίπτωση της υπέμφραξης, η ύπαρξη κενού χώρου στον εμφραγμένο ριζικό σωλήνα επιτρέπει  την παραμονή των μικροοργανισμών και την ενεργοποίησή τους. Η ατελής έμφραξη συμβαίνει όταν υπάρχουν εμπόδια στη μηχανική διάνοιξη του ριζικού σωλήνα (οδοντογενή ή ιατρογενή), ή όταν έχει γίνει λανθασμένη εκτίμηση του μήκους εργασίας. Η υπερέμφραξη συμβαίνει σε μικρότερο ποσοστό από την υπέμφραξη και είναι αποτέλεσμα της υπερβολικής διεύρυνσης του ακρορριζικού τρήματος. Αυτό γίνεται είτε λόγω λανθασμένης εκτίμησης του μήκους εργασίας είτε λόγω απορροφημένου ακρορριζίου. Μεταξύ των δύο, χειρότερη πρόγνωση έχει η υπερέμφραξη.Δεδομένου ότι η σωστότερη αντιμετώπιση των περιστατικών αυτών είναι η πρόληψη τους, οι κανόνες που πρέπει να εφαρμόζονται με στόχο τη βέλτιστη έμφραξη είναι: η λήψη αρχικής ακτινογραφίας, η τήρηση των κανόνων ασηψίας, η σωστή μέτρηση και διατήρηση του μήκους εργασίας και η λήψη τελικής ακτινογραφίας. Ο επανέλεγχος είναι απαραίτητος σε κάθε επανάληψη της ενδοδοντικής θεραπείας

Ν. Κερεζούδης
Το ΜΤΑ στην Ενδοδοντολογία

•         Το ΜΤΑ είναι ένα σύγχρονο υλικό αποκατάστασης με ποικίλες εφαρμογές στην Ενδοδοντία, όπως η έμφραξη διατρήσεων, η ανάστροφη έμφραξη, η άμεση κάλυψη του πολφού και άλλες.

•         Η σωστή χρήση του υλικού μπορεί να εξασφαλίσει πολύ καλά ποσοστά κλινικής επιτυχίας.

Μ. Γεωργοπούλου
Επανάληψη ενδοδοντικής θεραπείας

•         Κλειδί για την επιτυχία της επανάληψης είναι η προσεκτική επιλογή του περιστατικού

•         Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η ικανότητα του επεμβαίνοντα να υπερπηδήσει τις ιδιαίτερες δυσκολίες που προκύπτουν είτε από το ίδιο το δόντι (ασυνήθιστη μορφολογία, ενασβεστίωση, προσθετική) είτε από την προηγούμενη θεραπευτική παρέμβαση

•         Η μέθοδος που θα επιλεγεί για την αφαίρεση των προϋπαρχόντων εμφρακτικών υλικών εξαρτάται από:

•         Το προϋπάρχον υλικό

•         Τη μορφολογία των ριζικών σωλήνων

•         Δεν είναι αναγκαίο να επιτύχουμε το τέλειο ακτινογραφικό αποτέλεσμα, ακόμη και όταν προϋπάρχει περιακρορριζική αλλοίωση.  Η βελτιωμένη  χημικομηχανική επεξεργασία και έμφραξη είναι σε θέση να δημιουργήσουν περιβάλλον ευνοϊκό για την επούλωση

•         Ακόμη και όταν η χειρουργική κρίνεται αναπόφευκτη, η πρόγνωση είναι καλύτερη όταν προηγείται η επανάληψη

 

Μαρία Κωνσταντάκη

Η χρήση των μηχανοκίνητων  εργαλεία Ni-Ti κατά την επανάληψη της ενδοδοντικής θεραπείας

•         Τα ειδικά για την επανάληψη μηχανοκίνητα εργαλεία Ni-Ti, ειδικά αυτά με το ενεργό κοπτικό άκρο, βοηθούν σημαντικά τον επεμβαίνοντα κατά την προσπάθεια αφαίρεσης των εμφρακτικών υλικών

•         Η αύξηση της ταχύτητας περιστροφής τους συνίσταται

•         Η χρήση διαλύτη είναι προαιρετική

•         Η  ολοκλήρωση της χημικομηχανικής επεξεργασίας γίνεται με τα κανονικά μηχανοκίνητα συστήματα

 

Π. Μωυσιάδης
Φωτο-ενεργοποιούμενη απολύμανση των ριζικών σωλήνων με τη χρήση LASER

•         Φωτο-ενεργοποιούμενη απολύμανση των ριζικών σωλήνων με την χρήση laser. Πότε μπορεί να χρησιμοποιηθεί και πως βοηθά στην επιτυχία της ενδοδοντικής θεραπείας;

•         Μωυσιάδης Παναγιώτης

•         Συμπεράσματα

•         Η Φωτο-ενεργοποιούμενη απολύμανση με την χρήση Laser μπορεί να αποτελέσει μια συμπληρωματική και όχι μία εναλλακτική λύση στα υπάρχοντα πρωτόκολλα ενδοδοντικής θεραπείας.

•         Η δημιουργία βιοϋμενίου από τα μικρόβια τα καθιστά πολύ ανθεκτικά ακόμη και στην απευθείας προσβολή τους με την ακτίνα Laser

•         Η πολυπλοκότητα της δομής του ριζικού σωλήνα αποτελεί σύμμαχο των μικροβίων στην δημιουργία κοινοτήτων απρόσιτων τόσο από τα Laser όσο από τα εργαλεία και από τις υπόλοιπες μεθόδους απολύμανσης.

•         Η χρήση των Laser απαιτεί γνώση των παράπλευρων  επιπλοκών που δύνανται να προκληθούν στους οδοντικούς και περιοδοντικούς ιστούς.

Ο. Παντελίδου
Αντιμετώπιση ιατρογενών διατρήσεων

Οι ιατρογενείς διατρήσεις συμβαίνουν  :

-         Κατά  την Ε.Θ στην  μύλη υποπολφικό τοίχωμα και ακρορριζικό τμήμα.

-         Μετά την Ε.Θ κατά την παρασκευή χώρου για άξονα.

      Διάτρηση μύλης συμβαίνει λόγω

-         Ελλιπούς   γνώσης μορφολογίας  μυλικού θαλάμου.

-         Εσφαλμένης κατεύθυνσης  εγγλυφίδας

-         Λανθασμένης εκτίμησης κλίσης δοντιών στο  φατνιακό τόξο

Αντιμετώπιση

- Συντηρητική 

- Χειρουργική

Οδηγίες πριν την διάνοιξη

Μελέτη ακτινογραφίας, κλίση δοντιών  κατά την διάνοιξη, χρήση  μεγένθυσης, όχι απομονωτήρας  σε δόντι με στεφάνι , ένασβεστομένο   μυθ. κλπ

Κατά την προπαρασκευή  ρ.σ προσοχή: στην υπερβολική χρήση μηχανοκίνητων μεγάλης κινητικότητας εργαλείων χρήση  διακλυσμών και λιπαντικών

Κ. Λυρούδια
Ψηφιακές απεικονιστικές τεχνικές στην Ενδοδοντολογία

Χ. Μπελτές
Νέες τεχνολογίες στην ακρορριζεκτομή

Τα τελευταία 15 χρόνια οι νέες τεχνολογίες, τεχνικές, βιοϋλικά και αντιλήψεις μετέτρεψαν την κλασική περιακρορριζική χειρουργική σε σύγχρονη μικροχειρουργική επέμβαση.

Η χρήση του οπτικού μικροσκοπίου ανάστροφων ρυγχών υπερήχων εργαλείων και υλικών άνοιξαν νέους ορίζοντες στη χειρουργική Ενδοδοντία.

 Ν. Οικονομίδης
Χειρουργική αντιμετώπιση περιακρορριζικής φλεγμονής

•         Η χειρουργική αντιμετώπιση της περιακρορριζικής φλεγμονής ενδείκνυται στις περιπτώσεις που η συντηρητική επανάληψη της ενδοδοντικής θεραπείας έχει αποτύχει.

•         Τα ποσοστά επιτυχίας της περιακρορριζικής χειρουργικής με την εισαγωγή νέων τεχνολογιών και υλικών είναι πολύ υψηλά και η θεραπευτική αυτή επιλογή είναι η λύση εκλογής πριν την εξαγωγή του δοντιού.

Ν. Κρανιάς
Προσθετική αποκατάσταση ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών

•         Η εναλλακτική χρήση αξόνων από πολυμερή υλικά είναι μια αξιόπιστη λύση σε αποκαταστάσεις ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών

---

 

2ο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ

ΧΑΜΠΑΖ Μ. .: Επανάληψη Ενδοδοντικής θεραπείας: Πότε και Πως;         

Η επανάληψη της Ε.Θ. έχει μεγάλες δυνατότητες και συμβάλλει πολύ θετικά στη διατήρηση των δοντιών στο φραγμό. Αυτή πραγματοποιείται στις ακόλουθες περιπτώσεις:

1.      Στις αποτυχημένες Ε.Θ. και

2.      Στις επιτυχημένες αλλά ακτινογραφικά μη αποδεκτές, εφόσον αλλάζουν οι κλινικές συνθήκες π.χ. σε αντικατάσταση ακίνητης προσθετικής εργασίας.

       Για την τέλεση της επανάληψης επιβάλλεται η τήρηση ενός πρωτοκόλλου που συμπεριλαμβάνει την ανεμπόδιστη ή ευθεία πρόσβαση προς το μυλικό θάλαμο και τους ριζικούς σωλήνες.

 

ΝΙΑΜΟΝΗΤΟΣ Κ.: Ενδοδοντική θεραπεία σε μία συνεδρία:

1.      Τα μέχρι στιγμής βιβλιογραφικά δεδομένα δεν χαρακτηρίζονται από ομοφωνία αναφορικά με τη σχέση του μετεμφρακτικού πόνου όσον αφορά την ένταση και επίσης τον αριθμό των συνεδριών, αν απαιτούνται μία ή περισσότερες συνεδρίες για τα άπολφα κυρίως δόντια.

2.      Η Ε.Θ. σε μια συνεδρία αποτελεί ασφαλή θεραπευτική μέθοδο για τον κλινικό που αισθάνεται επιστημονικά επαρκής, όταν πληρούνται οι κατάλληλες προϋποθέσεις εφαρμογής της.

 

ΣΤΑΥΡΙΑΝΟΣ Χ.: Ενδιάμεση ακτινογραφία (συμβατική, ψηφιακή) ή ηλεκτρονικός προσδιορισμός του μήκους εργασίας;

•         Ερευνητικές εργασίες τα τελευταία χρόνια εκφράζουν αμφιβολίες σχετικά με την ακρίβεια και την αξιοπιστία της ακτινογραφικής μεθόδου στην εκτίμηση του μήκους εργασίας.

•         Τα ψηφιακά συστήματα παρά τη βελτίωση της απεικόνισης, δεν απεικονίζουν και αυτά την πραγματική θέση του ακρορριζιοκού τρήματος.

•         Οι ηλεκτρονικές συσκευές 3ης, 4ης και 5ης γενιάς επισημαίνουν την επαφή της κορυφής του μικροεργαλείου με την περιοδοντική μεμβράνη στη θέση που βρίσκεται το ακρορριζικού τρήμα.

•         Τα αποτελέσματα των μελετών δείχνουν ότι υπερέχουν των ακτινογραφικών μεθόδων και δίνουν αξιόπιστες μετρήσεις (82,7-98 ή 100%), εφόσον τηρηθούν επακριβώς οι οδηγίες χρήσεως.

ΔΕΧΟΥΝΙΩΤΗΣ Γ.*, ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΥ Μ.: Ποιοι παράγοντες καθορίζουν την απόφαση για επανάληψη της ενδοδοντικής θεραπείας.

•         Η απόφαση για επανάληψη της Ε.Θ. δεν είναι εύκολη και είναι εξατομικευμένη για κάθε ασθενή

•         Απαιτεί γνώσεις, ιεράρχηση του προβλήματος και διαγνωστική οξυδέρκεια

•         Ισορροπία κόστους προς όφελος του ασθενή

ΦΑΡΜΑΚΗΣ Ε.: Διακλυσμοί στην Ενδοδοντολογία.

1. Οι διακλυσμοί για να είναι αποδοτικοί χρειάζεται

·        η διεύρυνση του ρ.σ. να γίνεται με την τεχνική crown down

·        η βελόνα διακλυσμών να φτάνει 2-3χιλ. από το ακρορρίζιο

·        ο όγκος του διακλυσμού να είναι 2-5 ml ανάμεσα σε κάθε εργαλείο και 5-20 ml με το πέρας της ΧΜΕ.

·        το διάλυμα έχει μεγαλύτερη δράση, αν είναι θερμό ή ενεργοποιηθεί με υπερήχους.

2. Τα βασικά διαλύματα διακλυσμών είναι

·        το υποχλωριώδες νάτριο σε συγκέντρωση από 0.5%- 5.25%, μόνο του ή σε συνδυασμό με EDTA.

·        η γλυκονική χλωρεξιδίνη σε συγκέντρωση 0.12%-2%. 

 

ΙΩΑΝΝΟΥ Μ.: Η μεγέθυνση στην Ενδοδοντολογία

•         Η διαδικασία της νοητικής ανακατασκευής σε εικόνα αυτού που αισθάνεται κανείς με την αφή, είναι απαραίτητο στοιχείο για την ανάπτυξη επιδεξιότητας στην Ενδοδοντία και υποβοηθάται εξαιρετικά με την βοήθεια μικροσκοπίου.

•         Το μικροσκόπιο παρέχει στον κλινικό τις δυνατότητες να θεραπεύσει δύσκολες περιπτώσεις με αυξημένη αυτοπεποίθηση  - όραση και κλινική επιτυχία.

•         Το μικροσκόπιο είναι ένα σημαντικό Ενδοδοντικό εργαλείο γιατί μας «υποχρεώνει» και μας «δεσμεύει» να εντοπίσουμε και να παρατηρήσουμε οτιδήποτε υπάρχει μέσα στο σύστημα των ρ.σ. αποκαλύπτοντας έτσι την αληθινή εικόνα του «συστήματος».

ΚΕΡΕΖΟΥΔΗΣ Ν.: Χημικομηχανική επεξεργασία κεκαμμένων ριζικών σωλήνων.

•         Η ΧΜΕ των κεκαμμένων ριζικών σωλήνων απαιτεί υπομονή από τον επεμβαίνοντα, αυξημένη γνώση της ανατομικότητας του ρ.σ. και ευλαβική τήρηση των κανόνων της ενδοδοντικής θεραπείας.

 •         Η χρήση μικρού μεγέθους εργαλείων για την ανίχνευση της πορείας των ρ.σ. είναι εξαιρετικά σημαντική για την αποφυγή ιατρογενών συμβαμμάτων.

 ΠΡΟΥΝΤΖΟΣ Φ .: Ιατρογενείς βλάβες: Τα αίτια πρόκλησης τους και ,„„„ η πρόκληση της αντιμετώπισης τους με τα σημερινά δεδομένα

•         Η διεκπεραίωση της ενδοδοντικής θεραπείας απαιτεί λεπτούς και δύσκολους χειρισμούς εργαλείων που σε πολλές περιπτώσεις εμπεριέχουν κίνδυνο ιατρογενών βλαβών.

•         Τα ιατρογενή προβλήματα αποτελούν σε σημαντικό ποσοστό αίτιο αποτυχίας ενδοδοντικών θεραπειών.

•         Η πρόοδος της τεχνολογίας σε μέσα και τεχνικές έχει μειώσει, αλλά όχι εξαλείψει τον κίνδυνο ιατρογενών επιπλοκών.

•         Η αντιμετώπιση των ιατρογενών βλαβών με συντηρητικές ή χειρουργικές τεχνικές σε ορισμένες περιπτώσεις είναι αποτελεσματική, ενώ σε κάθε περίπτωση ευκταία παραμένει η ιατρική αρχή του «προλαμβάνειν αντί του θεραπεύειν».

 ΣΙΣΚΟΣ Γ.Ι.: Συντηρητική αντιμετώπιση εκτεταμένων περιακρορριζικών  αλλοιώσεων.

 •         Η συντηρητική Ε.Θ. των περιακρορριζικών κύστεων έχει ορθή θεωρητική και βιολογική βάση.

•         Δεν υπάρχει, μέχρι στιγμής, ιστολογικά και βιολογικά τεκμηριωμένος μηχανισμός καταστροφής της επιθηλιακής επένδυσης των περιακρορριζικών κύστεων.

•         Η σημαντική ελάττωση της ενδοκυστικής πίεσης σε συνδυασμό με τον έλεγχο του μικροβιακού παράγοντα στις περιπτώσεις οξείας φλεγμονής, θεωρούνται ως οι πλέον βασικές προϋποθέσεις  για την έναρξη αποκατάστασης της βλάβης

 ΦΟΥΝΤΑ Κ.*., ΑΥΓΕΡΙΝΟΥ Μ., ΠΙΑΓΚΟΥ Μ., ΣΙΣΚΟΣ Γ.: Άπολφα

δόντια με αδιάπλαστη ρίζα : Εναλλακτικές Δυνατότητες αντιμετώπισης.

Εναλλακτικές δυνατότητες αντιμετώπισης των απόλφων δοντιών με αδιάπλαστο ακρορρίζιο είναι:

•         Ακρορριζαπόφραξη μετά από μακρόχρονη εφαρμογή Ca(OH)2. Το Ca(OH)2  ανανεώνεται κάθε τρεις-τέσσερις μήνες και ο απαιτούμενος χρόνος για την επίτευξη απόφραξης κυμαίνεται από 6 – 24 μήνες.

•         Συνδυασμός μηχανικής και βιολογικής απόφραξης με Ca(OH)2, Tri Ca(PO)4 και γάζα surgigel.

•         Μηχανική απόφραξη με ΜΤΑ ή οστικό αλλομόσχευμα

 ΠΙΑΓΚΟΥ Μ.*, ΑΥΓΕΡΙΝΟΥ Μ., ΚΑΚΟΥΛΙΔΗ Ε., ΣΙΣΚΟΣ Γ.:

Επιμήκη κατάγματα   ρίζας : Διαγνωστική προσέγγιση και αντιμετώπιση

•         Η διάγνωση των επιμήκων καταγμάτων ρίζας είναι πολύ συχνά δύσκολη και πολλές φορές αινιγματική, ακόμη και για τους πολύ έμπειρους κλινικούς.

•         Η διαγνωστική διαδικασία βασίζεται στην αξιολόγηση χαρακτηριστικών ευρημάτων από το ιστορικό, την κλινική και ακτινογραφική εικόνα, ενώ βασική σημασία έχει η ισχυρή υποψία του γιατρού για την ύπαρξη κατάγματος.

•         Εναλλακτικές δυνατότητες αντιμετώπισης είναι οι ακόλουθες:

 1) In vivo επανασυγκόλληση των κατεαγότων τμημάτων

 2) Πόρωση του κατάγματος με εφαρμογή Ca(OH)2

 3) Χειρουργική αποκάλυψη, παρασκευή και έμφραξη της γραμμής του κατάγματος με ένα από τα αποδεκτά στο χώρο της περιακρορριζικής χειρουργικής υλικά.

  4) Αφαίρεση του περιφερειακού κατεαγότος τμήματος

 5) Ακρορριζεκτομή

 6) Αφαίρεση της ρίζας σε πολύρριζα δόντια ή όταν αυτή αποτελεί μεσοστήριγμα προσθετικής εργασίας

 7) Εξαγωγή, επανασυγκόλληση και σκόπιμη αναφύτευση με ή χωρίς εφαρμογή αδαμαντινογεννίνης (emdogain)

 8) Εξαγωγή του δοντιού.

 ΑΥΓΕΡΙΝΟΥ Μ.*, ΠΙΑΓΚΟΥ Μ., ΦΟΥΝΤΑ Κ., ΣΙΣΚΟΣ Γ.:

Κατάγματα Μύλης - Ρίζας (Υπάρχει δυνατότητα αντιμετώπισης ).

Κατάγματα Μύλης – Ρίζας. Υπάρχει δυνατότητα αντιμετώπισης;

Εναλλακτικές μέθοδοι αντιμετώπισης των επιμήκων καταγμάτων μύλης – ρίζας είναι:

•         Επιλεκτική εξαγωγή παρειακών ή υπερώιας ρίζας και εν συνεχεία προσθετική αποκατάσταση.

•         Επανασυγκόλληση των κατεαγότων τμημάτων με σύνθετη ρητίνη και εν συνεχεία προσθετική αποκατάσταση. Η μέθοδος χαρακτηρίζεται από πολύ υψηλό ποσοστό επιτυχίας υπό την προϋπόθεση της ορθής επιλογής των περιπτώσεων και της σχολαστικής τήρησης του πρωτοκόλλου. Συστήνεται για εφαρμογή στην τρέχουσα κλινική πράξη.

•         Σκόπιμη αναφύτευση με εφαρμογή αδαμαντινογεννίνης (emdogain). Η μέθοδος παρουσιάζει αρκετά ικανοποιητικό ποσοστό επιτυχίας με τις ίδιες, όπως και στην προηγούμενη, προϋποθέσεις. Δεν συστήνεται για εφαρμογή στην καθημερινή κλινική πράξη.

•         Εξαγωγή του δοντιού.

 ΜΑΓΚΟΣ Σ.: Ακρορριζεκτομή και ανάστροφη έμφραξη. Σύγχρονη θεώρηση.

•         Η ακρορριζεκτομή ενδείκνυται ως συμπληρωματική θεραπευτική μέθοδος όταν το ενδοδοντικό πρόβλημα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί συντηρητικά.

•         Η χρησιμοποίηση μέσων οπτικής ενίσχυσης είναι απαραίτητη.

•         Η εφαρμογή νέων τεχνικών παρασκευής της ανάστροφης κοιλότητας και σύγχρονων εμφρακτικών υλικών  έχει αυξήσει το ποσοστό επιτυχίας 

 ΚΕΡΑΝΗ Μ.:  Αντιμετώπιση επειγόντων περιστατικών στην Ενδοδοντολογία.

•         Η αντιμετώπιση των επειγόντων περιστατικών προϋποθέτει μια σωστή διάγνωση μετά από εφαρμογή όλης της διαγνωστικής μεθοδολογίας.

•         Η οξεία πολφίτιδα με ή χωρίς επικρουστικά αντιμετωπίζεται με άμεση εκπόλφωση και αν υπάρχει χρόνος και με Χ.Ε.

•         Η οξεία φλεγμονή των περιακρορριζικών ιστών (περιρριζίτιδα σε δόντια με ζωντανό πολφό και οξύ φατνιακό απόστημα) αντιμετωπίζεται:

    A) η οξεία ακρορριζική  Περιρριζίτιδα με εκλεκτικό τροχισμό

    Β) το οξύ φατνιακό απόστημα αντιμετωπίζεται με διάνοιξη, παροχέτευση μέσω των ρ.σ. Και αν υπάρχει χρόνος Χ.Ε. και τοποθέτηση Ca(OH)2

 ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΥ Μ.: Η σημασία της μυλικής αποκατάστασης στην επιτυχία της Ε.Θ.

•         Το σύνολο των δεδομένων της έρευνας, παρά τις επιμέρους διαφοροποιήσεις τους, έχει καταδείξει το ρόλο της μυλικής αποκατάστασης στην επιτυχία της ενδοδοντικής θεραπείας.

•         Με βάση τα δεδομένα αυτά, καθίσταται σαφής η ανάγκη για άμεση και lege artis αποκατάσταση της μύλης του δοντιού μετά την ενδοδοντική θεραπεία. 

 ΠΑΝΟΠΟΥΛΟΣ Π.: Η επίδραση των νέων τεχνολογιών στο ποσοστό επιτυχίας της Ε.Θ.

•         Οι νέες τεχνολογίες βοηθούν – σε άλλοτε άλλο βαθμό – την επίτευξη ποιοτικότερης ενδοδοντικής θεραπείας. Ειδικότερα:

•         Τα μεγεθυντικά συστήματα βοηθούν αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση των ιατρογενών συμβαμμάτων και ιδιαίτερα στην αφαίρεση θραυσθέντων μικροεργαλείων και στην έμφραξη των διατρήσεων. Επίσης, βοηθούν πολύ στην χειρουργική ενδοδοντία.

•         Οι εντοπιστές ακρορριζίου τελευταίας γενιάς είναι πολύ αποτελεσματική και αξίζει να συμπεριληφθούν στο οπλοστάσιο του γενικού οδοντιάτρου.

•         Τα μηχανοκίνητα συστήματα ρινών Νι-Τι είναι απαραίτητα στη ΧΜΕ των κεκαμμένων ρ.σ. Επίσης, αξίζει να συμπεριληφθούν στο οπλοστάσιο του γενικού οδοντιάτρου.

•         Τα συστήματα θερμοπλαστικοποιημένης γουταπέρκας είναι μεν χρήσιμα, όχι όμως και απαραίτητα για τη σωστή έμφραξη του ρ.σ.

 ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΗ Μ. : Σύγχρονες τεχνικές χημικομηχανικής επεξεργασίας ρ.σ. με μηχανοκίνητα συστήματα.

•         Τα μηχανοκίνητα συστήματα νικελίου – τιτανίου βοηθούν τον κλινικό στην πιο γρήγορη προπαρασκευή του ρ.σ. Ταυτόχρονα δίνουν καλύτερο τελικό σχήμα χωρίς ευθειασμό και αλλοίωση του αρχικού του σχήματος.

•         Η μηχανική προπαρασκευή των ρ.σ. δεν είναι ικανή από μόνη της να δώσει καθαρά τοιχώματα ρ.σ. Πρέπει πάντα να συνοδεύεται από άφθονους διακλυσμούς.

•         Ο οδοντίατρος χρειάζεται να έχει την κατάλληλη θεωρητική κατάρτιση και να έχει προηγηθεί πρακτική εκπαίδευση σε πλαστικά μπλοκ και σε εξαγμένα δόντια πριν αποφασίσει να χρησιμοποιήσει τα μηχανοκίνητα.

 ΜΠΕΛΤΕΣ Π.: Σύγχρονες τεχνικές έμφραξης ρ.σ.

Σύγχρονες τεχνικές έμφραξης ρ.σ.

•         Καμία τεχνική έμφραξης ρ.σ. δεν μπορεί να αποδώσει απόλυτα την έννοια «ερμητική έμφραξη»

•         Ριζοσπαστικές αλλαγές ως προς τα υλικά και τις τεχνικές έμφραξης ρ.σ. δεν έχουν γίνει μέχρι σήμερα.

•         Οι κλασικές τεχνικές έμφραξης ρ.σ. της πλάγιας και κάθετης συμπύκνωσης κώνων  γουταπέρκας παραμένουν οι πλέον προτεινόμενες και χρησιμοποιούμενες στη κλινική πράξη.

•         Η εξέλιξη της κάθετης συμπύκνωσης θερμής γουταπέρκας μπορεί να θεωρηθεί το system- B.

 ΛΑΜΠΡΟΥ Μ.*,  ΧΑΜΠΑΖ Μ. : Χημειοπροφύλαξη στην Ενδοδοντία.

1.   Η Χορήγηση χημειοπροφύλαξης θα καθοριστεί από:

• Το ιατρικό ιστορικό του ασθενή
• Την πιθανότητα πρόκλησης μικροβιαιμίας από την οδοντιατρική επέμβαση
• Τις παρενέργειες του αντιβιοτικού φαρμάκου
• Τη σχέση ωφέλειας - κινδύνου από τη χορήγηση

2,  Κρίνεται σημαντική η διατήρηση στοματικής υγείας

3,  Απαιτείται συνεργασία με τον ειδικό ιατρό

4.   Και συνεχής ενημέρωση

 ΑΛΙΣΑΦΗΣ Μ. Ca(ΟΗ)₂ : Πανάκεια ??? Δυνατότητες - Περιορισμοί.

•         Ο ρόλος του υδροξειδίου του ασβεστίου είναι επικουρικός

•         Η σωστή διάγνωση και εκτίμηση της κλινικής – ακτινογραφικής εικόνας που παρουσιάζει ο ασθενής την ώρα που προσέρχεται στο ιατρείο μας, μαζί με την τήρηση ενός αυστηρού πρωτοκόλλου θεραπείας, αποτελούν τους καθοριστικούς παράγοντες για την αντιμετώπιση της αποκάλυψης του πολφού και τη θεραπεία των περιακρορριζικών αλλοιώσεων

 ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ Κ.: Προσθετική αποκατάσταση προβληματικών ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών.

•         Η προσθετική αποκατάσταση σε ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια επηρεάζει την πρόγνωσή τους και αποτελεί συχνά σημείο προβληματισμού στην κατάστρωση του σχεδίου θεραπείας.

•         Η χρήση άξονα για την ανασύσταση Ε.Θ. δοντιών αυξάνει συχνά τον κίνδυνο μείωσης της αντοχής του δοντιού.

•         Οι άξονες ζιρκονίου μεταφέρουν τάσεις στη ρίζα στου δοντιού και αυξάνουν τον κίνδυνο κατάγματος

•         Οι κεραμικοί άξονες από αδροποιήσιμο ολοκεραμικό υλικό αποτελεί μια καλή λύση στη διατήρηση δοντιών με εκτεταμένη απώλεια της μύλης.

 ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Κ.*, ΛΑΓΟΥΔΑΚΟΣ Ο., ΧΑΜΠΑΖ Μ.: Κλινική αντιμετώπιση σπασμένων μικροεργαλείων στο ριζικό σωλήνα

 ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ  Κ.*,  ΠΡΩΤΟΓΕΡΟΥ Ε., ΧΑΜΠΑΖ Μ.: Η χρήση της χλωρεξιδίνης στην Ενδοδοντολογία: δυνατότητες περιορισμοί.

 ΠΑΡΙΣΚΟΥ Α *., ΜΠΟΥΤΣΙΟΥΚΗΣ Α.: Τα επιμήκη κατάγματα ρίζας σε ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια.

 ΑΡΒΑΝΙΤΗ Ι.*, ΧΑΜΠΑΖ Μ.: Η σημασία του βαθμού διεύρυνσης του ριζικού σωλήνα κατά τη χημικομηχανική επεξεργασία

  

---

15^ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ

PNR. Nair

Εξελίξεις στην κλινική μικροβιολογία:

• Υπάρχει πλήρης τεκμηρίωση της ευθύνης του μικροβιακού παράγοντα για την δημιουργία των περιακρορριζικών αλλοιώσεων.
• Ο μικροβιακός πληθυσμός που βρίσκεται εντός του ρ.σ. και κυρίως στην ακρορριζική περιοχή, είναι οργανωμένος με την μορφή βιοϋμένα.
• Η πολυπλοκότητα του συστήματος των ρ.σ. και ειδικά του ακρορριζικού τερτημορίου καθιστά εξαιρετικά δυσχερή, αν όχι αδύνατη, την απαλλαγή από τον μικροβιακό παράγοντα.
• Η μέγιστη συγκέντρωση μικροβίων παρατηρείται στο κέντρο της περιακρορριζικής αλλοίωσης. Σε κάθε αλλοίωση απομονώνονται μόνο 4 – 10 μικροβιακά στελέχη με προεξάρχον τον Enterococcous Faecalis ο οποίος ανευρίσκεται σχεδόν σε κάθε περίπτωση. Εντούτοις δεν έχει ακόμη αποδειχθεί, πέραν πάσης αμφιβολίας, ότι το στέλεχος αυτό ευθύνεται για τη δημιουργία της βλάβης.
• Σε δόντια με νεκρό πολφό και περιακρορριζική αλλοίωση η Ε.Θ. σε μια συνεδρία δεν μπορεί να ελέγξει επιτυχώς τον μικροβιακό παράγοντα, τουλάχιστον με τις μέχρι στιγμής διαθέσιμες τεχνολογίες, δεδομένου ότι στο 88% των περιπτώσεων, μετά την ολοκλήρωση της Ε.Θ. σε μια συνεδρία εξακολουθούν να παρευρίσκονται μικρόβια ακρορριζικά. 

E. Shafer:

Απολύμανση μολυσμένων ριζικών σωλήνων. Τρόποι αφαίρεσης του βιοϋμένος.

• Το υποχλωριώδες Νάτριο θεωρείται διάλυμα εκλογής για τους διακλυσμούς των ρ.σ.
• Παθητική ενεργοποίηση του διαλύματος διακλυσμών με υπερήχους βελτιώνει σημαντικά των καθαρισμό των ρ.σ.
• Σε περιπτώσεις επανάληψης Ε.Θ. συστήνεται και η χρήση χλωρεξιδίνης.
• Ως ενδιάμεσο φάρμακο ρ.σ. προτείνεται το υδροξείδιο του ασβεστίου αναμεμιγμένο με χλωρεξιδίνη.

E. Shafer:

Παρασκευή κεκαμμένων ριζικών σωλήνων: Εργαλεία χειρός ή   μηχανοκινούμενα συστήματα;

• Τα  εργ��λεία πρέπει να διαθέτουν ανενεργό κοπτικό άκρο.
• Η χρήση εργαλείων χειρός από ανοξείδωτο ατσάλι θα πρέπει να αποφεύγεται.
• Συστήνεται η χρήση μηχανοκίνητων εργαλείων Νi-Ti με οξέα κοπτικά άκρα.
• Πριν από τη χρήση των μηχανοκίνητων εργαλείων Νi-Ti επιβάλλεται να έχει εξασφαλιστεί η διαβατότητα του ρ.σ. (glide patty) με τη χρήση εργαλείων από ανοξείδωτο ατσάλι, όπως π.χ. G-pilot files.

Γ.  Ηλιάδης:

Μορφολογικές και χημικές μεταβολές των ριζικών σωλήνων κατά τη χημικομηχανική επεξεργασία.

• Ίδια επιφανειακή μορφολογία μπορεί να επιτευχθεί με διαφορετικούς τύπους και συγκεντρώσεις υγρών διακλυσμού.
• Η δυναμική εφαρμογή των υγρών διακλυσμού ενισχύει τη δραστικότητά τους.
• Η έκταση της απασβεστίωσης δεν είναι ομοιόμορφη ούτε ως προς το βάθος από την ελεύθερη επιφάνεια, ούτε ως προς την εντόπιση στο ριζικό σωλήνα.
• Μικρής έκτασης απασβεστίωση ευνοεί τη συγκόλληση φυραμάτων με αντίδραση πήξης οξέος-βάσεως, ενώ  μεγάλης έκτασης απασβεστίωση ευνοεί τα υδρόφιλα ρητινώδη συστήματα.

Σ.  Ζηνέλης

Νέα δεδομένα για τη θραύση των μηχανοκινούμενων εργαλείων κατά την Παρασκευή ριζικών σωλήνων.

• Οι ιδιαίτερες ιδιότητες του κράματος Ni-Ti (μνήμη σχήματος και υπερελαστηκότητα) δεν σχετίζονται με την κλινική πρακτική.
• Το σύστημα Ni-Ti παρουσιάζει ικανοποιητική αντιδιαβρωτική συμπεριφορά στα υγρά διακλυσμών.
• Η θραύση κάτω από κλινικές συνθήκες αποδίδεται σε μια στιγμιαία υπερφόρτιση παρά στον προοδευτικό μηχανισμό υποβάθμισης της αντοχής του εργαλείου.
• Η τροποποίηση των γεωμετρικών χαρακτηριστικών δεν αλλάζει και τον τρόπο θραύσης γεγονός που υποδεικνύει ότι ο μηχανισμός εξαρτάται βασικά από το υλικό παρά από τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά.

Ν. Κερεζούδης

Νέες εξελίξεις στα υλικά αποκατάστασης των συμβαμμάτων κατά τη διάρκεια θεραπείας.

• Τα υλικά αποκατάστασης των μεσορριζικών διατρήσεων επιβάλλεται να έχουν βιοσυμβατότητα, πολύ ικανοποιητική εμφρακτική ικανότητα και να προάγουν την ανάπτυξη οστού στην επιφάνειά τους.
• Η σύγχρονη έρευνα  έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη υλικών τα οποία φαίνεται ότι διαθέτουν τις παραπάνω ιδιότητες.
• Απαιτούνται μακρόχρονες κλινικές μελέτες προκειμένου να διαπιστωθεί η αποτελεσματική κλινική συμπεριφορά των νέων υλικών σε ικανοποιητικό βάθος χρόνου.

Κ. Νιαμονητός

Η συμβολή των τεχνολογικών εξελίξεων στη δημιουργία νέων κλινικών δεδομένων στην κλινική Ενδοδοντία

• Τα τελευταία χρόνια έχουν επέλθει με ταχύ ρυθμό σημαντικές τροποποιήσεις με την εφαρμογή των νέων τεχνολογιών στην κλινική πράξη.
• Έχουν προκύψει νέα δεδομένα σε επίπεδο διάγνωσης, παρασκευής και έμφραξης των ρ.σ.
• Η συμβολή των νέων τεχνολογιών  συμβάλει στην βελτίωση της ποιότητας των ενδοδοντικών θεραπειών.
• Οι σύγχρονες τεχνολογίες έχουν πλέον  ενταχθεί σε μεγάλο βαθμό στην καθημερινή κλινική πράξη.
• Κάθε νέα τεχνολογία που εμφανίζεται είναι ευπρόσδεκτη μετά από επαρκή ερευνητική τεκμηρίωση και την προϋπόθεση πλήρους εξοικείωσης με αυτή πριν την εφαρμογή της στην κλινική πράξη. 

Θ. Λαμπριανίδης

Επιτυχία αποτυχία της Ε.Θ.

 Τα ευρήματα από τις μέχρι στιγμής επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι η Ε.Θ. φαίνεται να έχει υψηλό ποσοστό επιτυχίας. Παρόλα ταύτα θεωρείται αναγκαίος ο σχεδιασμός και η εκπόνηση νέων, καλύτερα δομημένων μελετών, με πληρέστερη τεκμηρίωση οι οποίες θα οδηγήσουν σε ασφαλέστερα συμπεράσματα.

 Γ. Σίσκος

Συντηρητική αντιμετώπιση εκτεταμένων περιακρορριζικών βλαβών

• Η συντηρητική ενδοδοντική θεραπεία των περιακρορριζικών κύστεων έχει ορθή θεωρητική και βιολογική βάση.
• Δεν υπάρχει, μέχρι στιγμής, ιστολογικά και βιολογικά τεκμηριωμένος μηχανισμός ο οποίος να εξηγεί απόλυτα τη διαδικασία καταστροφής της επιθηλιακής επένδυσης των περιακρορριζικών κύστεων.
• Τα κλινικά δεδομένα παρέχουν σαφείς αποδείξεις για την πολύ ικανοποιητική ανταπόκριση στη συντηρητική ενδοδοντική θεραπεία, ακόμη και των εξαιρετικά εκτεταμένων περιακρορριζικών αλλοιώσεων, οι οποίες βάσει κλινικών και ακτινογραφικών διαγνωστικών κριτηρίων, χαρακτηρίζονται ως κύστεις και οι οποίες είναι πολύ πιθανό να αντιπροσωπεύουν, σε σημαντικό ποσοστό αληθείς κύστεις.
• Η σημαντική ελάττωση της ενδοκυστικής πίεσης, με την αναρρόφηση του κυστικού υγρού σε συνδυασμό με τον έλεγχο του μικροβιακού παράγοντα με την τοπική εφαρμογή και τη συστηματική χορήγηση αντιμικροβιακών φαρμάκων, στις περιπτώσεις οξείας φλεγμονής, θεωρούνται ως οι πλέον βασικές προϋποθέσεις για την έναρξη της αποκατάστασης της βλάβης.

G. Gambarini:

Εξελίξεις στην έμφραξη των ριζικών σωλήνων

 

•  Η γουταπέρκα εξακολουθεί να αποτελεί  θαυμάσιο υλικό τελικής έμφραξης. Μετά από πολλά χρόνια κλινικής εφαρμογής της παραμένει ακόμη υλικό αναφοράς.
• Υπάρχουν ορισμένα μειονεκτήματα σε σχέση με τη γουταπέρκα λόγω της αδυναμίας σύνδεσής της με τα τοιχώματα του ρ.σ., σε συνδυασμό με τη χρήση φυράματος.
• Το Resilon εξασφαλίζει καλύτερη πρόσφυση μεταξύ κύριου εμφρακτικού υλικού και φυράματος.
• Υπάρχουν αρκετές ερευνητικές ενδείξεις ότι πιθανά έχει καλύτερη εμφρακτική ικανότητα συγκρινόμενο με την παραδοσιακή γουταπέρκα.
• Σημαντικότερο θεωρείται το ότι το Resilon δεν είναι χειρότερο από την γουταπέρκα ενώ υπάρχει δυνατότητα περαιτέρω βελτίωσής του.

B. Khayat:

Εξελίξεις στην επανάληψη της ενδοδοντικής θεραπείας.

• Επιβάλλεται η γνώση των βιβλιογραφικών δεδομένων σε ότι αφορά  τα ποσοστά επιτυχίας της επανάληψης της Ε.Θ. καθώς και της χειρουργικής ενδοδοντίας.
• Επιβάλλεται η γνώση των δυνατοτήτων καθώς και των περιορισμών και των δυο προσεγγίσεων.
• Η επιλογή της πλέον κατάλληλης προσέγγισης (επανάληψη ή χειρουργική) πρέπει να γίνεται με βάση τις ανάγκες του ασθενούς και όχι με βάση τις ικανότητες του επεμβαίνοντα και σε κάθε περίπτωση χωρίς δογματισμούς.
• Παρουσιάστηκε νέα τεχνική για παρασκευή κοιλοτήτων ανάστροφης έμφραξης μεγαλύτερου βάθους, με χρήση ρυγχών υπερήχων μεγαλύτερου μήκους.
• Παρουσιάστηκε επίσης ένας νέος τύπος αμαλγάματος, το Titanium-Niobium, που χρησιμοποιείται για ανάστροφη έμφραξη κοιλοτήτων οι οποίες διανοίγονται με τις παραδοσιακές συσκευές υπερήχων.

Β. Φίλιας:

Πολιτισμική κρίση στη σύγχρονη κοινωνία

 

---

14^ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 19 και 20 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2005

 

ΠΡΩΤΟΚΟΛΑ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑ

Ι. ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΙΙ. ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΙΙΙ. ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑ (Ακροριζεκτομή και ανάστροφη έμφραξη)

ΙV. ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ

V. ΕΝΔΟΜΥΛΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Ι. ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗΣ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Ν. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ

 

        Λήψη ιστορικού – λήψη αρχικής ακτινογραφίας

          Η αρχική ακτινογραφία θα πρέπει να πληρεί τις βασικές αρχές ορθής απεικόνισης και να καλύπτει ορισμένα κριτήρια ποιότητας που αφορούν τα τεχνικά χαρακτηριστικά της, τον τρόπο και τις συνθήκες λήψης, εμφάνισης-στερέωσης και αρχειοθέτησης των πλακιδίων.

         Διάγνωση

       Ενδείξεις για Ε.Θ θεωρούνται οι ακόλουθες:

Ø      Μη αναστρέψιμη πολφίτιδα.

Ø      Νέκρωση του πολφού.

Ø      Οξεία ή χρόνια περιακρορριζική φλεγμονή.

Ø      Ενδοπεριοδοντική βλάβη με αμετάκλητη βλάβη του πολφού.

         Αναισθησία

         Απομόνωση – Διάνοιξη μ.θ.

         Προσδιορισμός μήκους εργασίας.

Γίνεται με τη λήψη ενδιάμεσης ακτινογραφίας, με τη χρήση εντοπιστών ακρορριζίου ή με συνδυασμό και των δύο. Ο ακριβής προσδιορισμός του μήκους εργασίας σχετίζεται άμεσα με την επιτυχία της ενδοδοντικής θεραπείας καθώς σε πολλές κλινικές μελέτες έχει διαπιστωθεί ότι η υπέμφραξη αλλά και η υπερέμφραξη επιβαρύνουν την πρόγνωση της ενδοδοντικής θεραπείας

         Προπαρασκευή ριζικού σωλήνα

Ø      Μηχανική προπαρασκευή ρ.σ.

Η προπαρασκευή του ρ.σ. γίνεται με τεχνικές τηλεσκοπικού τύπου, όπως οι τεχνικές crown-down και step-back. Η κλασσική τεχνική δεν χρησιμοποιείται πλέον ενώ σημαντική εξέλιξη αποτελεί η χρήση μηχανοκίνητων εργαλείων νικελίου-τιτανίου (Ni-Ti).

Ø      Χημική επεξεργασία

- Υποχλωριώδες νάτριο (NaOCl): Αποτελεί το κύριο υγρό διακλυσμών λόγω της αντιμικροβιακής του δράσης αλλά και της διαλυτικής του ικανότητας. Η συγκέντρωση 5,25% θεωρείται αρκετά τοξική για τους περιακρορριζικούς ιστούς ενώ διαλύματα 0,5% έχουν μειωμένη δράση. Συστήνεται διάλυμα ΝaOCL 3%.

- Χλωρεξιδίνη: Είναι δραστική τόσο σε Gram+ όσο και σε Gram- μικροοργανισμούς. Ο συνδυασμός χλωρεξιδίνης 2% και υποχλωριώδους νατρίου 3%  μεγιστοποιεί το αντιμικροβιακό αποτέλεσμα.

- Αιθυλενοδιαμινοτετραοξικό οξύ (EDTA): Είναι ο πιο γνωστός οργανικός χηλικός παράγοντας. Απομακρύνει το οδοντινικό επίχρισμα (smear layer) από τα τοιχώματα του ριζικού σωλήνα, συμβάλλοντας στην καλύτερη πρόσφυση των εμφρακτικών υλικών.

·         Τοποθέτηση αντισηπτικού φαρμάκου - Προσωρινή έμφραξη

Αντισηπτικό φάρμακο εκλογής, εφόσον δεν ολοκληρωθεί η ενδοδοντική θεραπεία σε μία συνεδρία, είναι το υδροξείδιο του ασβεστίου. Το προσωρινό εμφρακτικό υλικό που θα τοποθετηθεί στο μεσοδιάστημα των συνεδριών θα πρέπει να έχει ελάχιστο πάχος 3-5 mm ώστε να καλύπτει ερμητικά την κοιλότητα αποτρέποντας τον κίνδυνο της αναμόλυνσης του ριζικού σωλήνα .

·         Έμφραξη ριζικού σωλήνα

Ø      Επιλογή - Παρασκευή - Τοποθέτηση φυράματος στο ριζικό σωλήνα

Οι σημαντικότερες κατηγορίες φυραμάτων είναι οι ακόλουθες:

- Φυράματα οξειδίου ψευδαργύρου και ευγενόλης

- Φυράματα εποξυλικής ρητίνης

- Φυράματα υδροξειδίου του ασβεστίου

- Υαλοϊονομερή φυράματα

- Σιλικονούχα φυράματα

- Ρητινούχα φυράματα με συγκολλητικούς παράγοντες

Ø      Κύριο εμφρακτικό υλικό

Κύριο εμφρακτικό υλικό παραμένει η γουταπέρκα. Πρόσφατα έχει προταθεί για τον ίδιο σκοπό ένα συνθετικό ρητινούχο υλικό, το Resilon

Ø      Τεχνικές έμφραξης

- πλάγια συμπύκνωση

- Τεχνικές θερμοπλαστικοποιημένης γουταπέρκας.

         Μυλική αποκατάσταση – Τελική ακτινογραφία

         Επανέλεγχος

 

 

II. ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

 

Π. ΜΠΕΛΤΕΣ

                                                     

 

 

     Κύρια αιτία αποτυχίας ενδοδοντικής θεραπείας θεωρείται η επιβίωση μικροοργανισμών στο σύστημα των ρ.σ. μετά την τελική έμφραξη ή η εγκατάστασή τους σε μεταγενέστερο χρόνο λόγω μυλικής μικροδιείσδυσης.

    Η αντιμετώπιση των αποτυχημένων ενδοδοντικών θεραπειών μπορεί να γίνει με  επανάληψη της θεραπείας ή ακρορριζεκτομή ή εξαγωγή του δοντιού.  Όταν ο κλινικός οδοντίατρος έχει να αντιμετωπίσει τέτοιες περιπτώσεις, είναι σωστό να ακολουθεί τις παραπάνω εναλλακτικές λύσεις με τη σειρά αναφοράς τους.

    Οι περισσότερες αποτυχίες μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο με επανάληψη της ενδοδοντικής θεραπείας, αν και υπάρχουν περιπτώσεις που ο συνδυασμός συντηρητικής και χειρουργικής θεραπείας κρίνεται επιβεβλημένος.

    Η ορθή απόφαση (retreatment decision) για την επανάληψη της ενδοδοντικής θεραπείας είναι το πρώτο και πλέον σημαντικό στάδιο. Τις περισσότερες φορές είναι αρκετά περίπλοκη και επηρεάζεται από σειρά παραγόντων που πρέπει να συνεκτιμηθούν, ώστε να εφαρμοστεί το κατάλληλο σχέδιο θεραπείας.

Σημαντικότεροι παράγοντες θεωρούνται οι ακόλουθοι:

- Δυνατότητα αποκατάστασης

- Κατάσταση περιοδοντικών ιστών

- Μη ανευρεθέντες ριζικοί σωλήνες.

- Ιατρογενή συμβάματα

- Κατάγματα μύλης και ρίζας

- Ικανότητα επεμβαίνοντα

- Είδος εμφρακτικού υλικού

- Ποιότητα έμφραξης κατά μήκος και εύρος.

- Δυνατότητα πρόσβασης στο εμφρακτικό υλικό και στο ακρορριζικό τρήμα.

- Κόστος / όφελος επανάληψης της Ε.Θ.

 

    Η επικοινωνία με τον ασθενή  (patient communication) είναι το δεύτερο σημαντικό βήμα που θα οδηγήσει στη λήψη απόφασης για την εφαρμογή του σωστού σχεδίου θεραπείας και περιλαμβάνει:

- Εξήγηση των αιτίων αποτυχίας της προηγούμενης θεραπείας.

- Κατανόηση των επιθυμιών, αναγκών και γενικότερων προσδοκιών του ασθενή για τη συνολική στοματική του υγεία.

- Λεπτομερής εξήγηση των εναλλακτικών επιλογών αντιμετώπισης, του κόστους και της πρόγνωσης της καθεμιάς.

- Συλλογική απόφαση για το σχέδιο θεραπείας οδοντιάτρου – ασθενούς.

   

    Η διάγνωση της αιτίας αποτυχίας της ενδοδοντικής θεραπείας προηγείται από οποιαδήποτε άλλη ενέργεια. Το ιστορικό, η κλινική εξέταση και η ακτινογραφική μελέτη θα βοηθήσουν να διαγνωσθεί αν για το πρόβλημα ευθύνεται αυτή καθαυτή η ενδοδοντική θεραπεία ή άλλοι παράγοντες, όπως περιοδοντικά προβλήματα, προβλήματα σύγκλεισης, επίμηκες κάταγμα, απορρόφηση της ρίζας ή κυστικές βλάβες. Στις τελευταίες περιπτώσεις η επανάληψη της θεραπείας δεν αναμένεται να βελτιώσει την κατάσταση.

Η λήψη ιστορικού δίνει  πληροφορίες για το πότε, πώς και από ποιον έγινε η αρχική ενδοδοντική θεραπεία,

Η κλινική εξέταση επιτρέπει στον κλινικό να καθορίσει τη φύση του προβλήματος. 

Η αρχική ακτινογραφία δίνει πολύτιμες πληροφορίες για το σχέδιο θεραπείας. Εντοπίζονται μορφολογικά εμπόδια στον μυλικό θάλαμο εξαιτίας κακής διάνοιξης, πολφολίθων ή και παραμονής του υπερπολφικού τοιχώματος. Επίσης, ελέγχεται η κατάσταση της μυλικής έμφραξης, της προσθετικής αποκατάστασης και το είδος του άξονα, όπως και η ύπαρξη τερηδόνας κάτω από έμφραξη ή προσθετική εργασία, σημαντικά στοιχεία που θα επηρεάσουν το σχέδιο θεραπείας. Η ακτινογραφία αποκαλύπτει ακόμη ιδιαίτερα μορφολογικά χαρακτηριστικά των ριζικών σωλήνων, όπως εύρος, μήκος, κάμψη, απόφραξη, ενασβεστίωση ή περιοχές χωρίς προηγούμενη προσπέλαση καθώς και σωλήνες που δεν είχαν εντοπισθεί προηγούμενα. Τέλος, βοηθά στην αναγνώριση του είδους και της κατάστασης του υλικού έμφραξης του ριζικού σωλήνα (γουταπέρκα, κώνοι αργύρου, κονίες, φυράματα, πλαστικοί κώνοι, Thermafil) καθώς και της ποιότητας της έμφραξης (ομοιογενής ή ανομοιογενής έμφραξη, υπέμφραξη ή υπερέμφραξη, ύπαρξη ή μη κενών στο σώμα της έμφραξης).

    Η αντιμετώπιση των αποτυχημένων ενδοδοντικών θεραπειών συνίσταται ουσιαστικά στην προσπάθεια προσπέλασης του ακρορριζικού τριτημορίου. Εμφρακτικά υλικά , άξονες, και διάφορα ιατρογενή συμβάματα (σπασμένα μικροεργαλεία, βάθρα, διατρήσεις κ.α.) είναι εμπόδια που πρέπει να προσπελαστούν για την επανάκτηση της ελεύθερης διαβατότητας του ριζικού σωλήνα.

         

 

 Αφαίρεση εμφρακτικών υλικών

 

- Αφαίρεση γουταπέρκας

 

Η γουταπέρκα αφαιρείται από τον ριζικό σωλήνα με διαλυτικά μέσα, με ρίνες, ή και με συνδυασμό τους. Η ευκολία αφαίρεσης της εξαρτάται από την έκταση και την πυκνότητα της έμφραξης (υπερέμφραξη, υπέμφραξη, έμφραξη ενιαίου κώνου ή συμπύκνωση γουταπέρκας.  

Ανεξάρτητα από την τεχνική που θα χρησιμοποιηθεί η γουταπέρκα πρέπει να αφαιρείται από τον ριζικό σωλήνα διαδοχικά, ώστε να αποφευχθεί η έξοδος ερεθιστικών υλικών στους περιακρορριζικούς ιστούς.

 

- Αφαίρεση με μικροεργαλεία

Προτεινόμενο μικροεργαλείο είναι η ρίνη Hedstroem. Όταν έχει χρησιμοποιηθεί μόνο ένας κώνος,  μπορεί να αφαιρεθεί με την χρήση μιας ή δύο ρινών Hedstroem, που αγκιστρώνουν την γουταπέρκα. Σε ευρείς και ευθείς ριζικούς σωλήνες αυτό μπορεί να γίνει εύκολα, σε στενούς όμως ριζικούς σωλήνες χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή ώστε να μην δημιουργηθεί πρόβλημα στην ρίζα (διάτρηση, βάθρο) και να μην ιδεινωθούν προϋπάρχοντα προβλήματα (βάθρο, μετατόπιση ριζικού τρήματος).

 

- Αφαίρεση με μικροεργαλεία και χημικά μέσα

Όταν η έμφραξη του ριζικού σωλήνα έχει γίνει με τις τεχνικές συμπύκνωσης και ιδιαίτερα με τεχνικές θερμοπλαστικοποίησης της γουταπέρκας , δύσκολα γίνεται η αφαίρεση μόνο με μικροεργαλεία. Ενδείκνυται ο συνδυασμός χημικού διαλύτη (συνήθως χλωροφόρμιο) και μικροεργαλείων (ρίνες Κ ή Hedstrom)

 

 

- Αφαίρεση με θερμότητα

Χρησιμοποιείται ηλεκτρική συσκευή μεταφοράς θερμότητας (5004 Touch-N-Heat  ή System B) για τη θερμοπλαστικοποίηση και αφαίρεση τμημάτων γουταπέρκας. Το ρύγχος της συσκευής θερμαίνεται, εισάγεται στο ριζικό σωλήνα και αμέσως μετά την ψύξη του  αποσύρεται και συμπαρασύρει μέρος της γουταπέρκας. Απαραίτητη προϋπόθεση για τη χρήση των συσκευών αυτών είναι το μυλικό στόμιο να έχει αρκετά ευρεία διάμετρο, ικανή να χωρέσει το σχετικά ευρύ ρύγχος τους.

 

- Αφαίρεση με θερμότητα και μικροεργαλεία

Εισάγεται στο ριζικό σωλήνα ένα οποιοδήποτε θερμό εργαλείο ή συσκευή που πλαστικοποιεί τη γουταπέρκα. Ακολουθεί η εισαγωγή μιας ρίνης Hedstrom και ελαφρά περιστροφή της μέσα στη θερμοπλαστικοποιημένη μάζα γουταπέρκας. Η τελευταία καθώς ψύχεται παγιδεύεται πάνω στη ρίνη και αφαιρείται. Σε ριζικούς σωλήνες ατελώς εμφραγμένους η γουταπέρκα μπορεί να αφαιρεθεί με μία μόνο κίνηση. Η τεχνική αυτή ενδείκνυται ιδιαίτερα για τις περιπτώσεις όπου έχουμε έξοδο της γουταπέρκας πέραν του τρήματος. Συνήθως μετά την αφαίρεση της κύριας μάζας της γουταπέρκας με τον τρόπο αυτό απαιτείται η εφαρμογή τεχνικών χημικής αφαίρεσης για την απομάκρυνση των υπολειμμάτων γουταπέρκας και φυράματος.

 

- Αφαίρεση με περιστρεφόμενα μικροεργαλεία

Ενδείκνυται η χρήση περιστρεφόμενων μικροεργαλείων NiTi σε σωλήνες που έχουν προηγούμενα διευρυνθεί αρκετά, ώστε η είσοδος των εργαλείων να γίνεται παθητικά. Η αφαίρεση της γουταπέρκας γίνεται με την πλαστικοποίηση, δέσμευση και μεταφορά της από το περιστρεφόμενο μικροεργαλείο. Ορισμένοι κλινικοί προτείνουν αύξηση της ταχύτητας περιστροφής με σκοπό την ευκολότερη πλαστικοποίηση της γουταπέρκας.

 

 - Αφαίρεση με υπερήχους

Η λειτουργία κατάλληλα διαμορφωμένων πιεζοηλεκτρικών υπερήχων βασίζεται στην παραγωγή θερμότητας που θερμοπλαστικοποιεί τη γουταπέρκα. Για την εφαρμογή τους απαιτείται ο ριζικός σωλήνας να έχει προπαρασκευαστεί αρκετά, ώστε το μικροεργαλείο που προσαρμόζεται στη συσκευή υπερήχων να εισέρχεται αβίαστα στο στόμιό του.

 

 

- Αφαίρεση κώνων αργύρου

 

Η αφαίρεση κώνων αργύρου θεωρείται σχετικά εύκολη, καθώς συνήθως υπάρχει μικροδιείσδυση για μεγάλο χρονικό διάστημα που μειώνει την ερμητικότητα  και επομένως την πλάγια συγκράτησή τους. Συνήθως η αφαίρεση των κώνων επιτυγχάνεται μαζί με την αφαίρεση των υλικών. Σε διαφορετική περίπτωση, πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή κατά την αφαίρεση της υλικών που περιβάλλουν τους κώνους αργύρου μυλικά, για αποφυγή του κινδύνου αποκοπής του κώνου. Η αφαίρεση των κώνων αργύρου μπορεί να γίνει με:

 

 

- Απλή ή αιμοστατική ή ειδική λαβίδα, η βελονοκάτοχο. 

- Έμμεση χρήση υπερήχων

- Ρίνες, χημικούς διαλύτες και χηλικούς παράγοντες

- Σύστημα Microtube

  

- Αφαίρεση γουταπέρκας με σκληρό άξονα (Thermafil)

 

Οι τεχνικές αφαίρεσης αυτού του τύπου της γουταπέρκας είναι περίπου ίδιες με αυτές που αναφέρθηκαν για την αφαίρεση γουταπέρκας και κώνων αργύρου. Η προσπάθεια, γενικά, γίνεται να αφαιρεθεί η γουταπέρκα περιφερικά του άξονα, ο  οποίος στην συνέχεια συλλαμβάνεται με τους τρόπους που προαναφέρθηκαν.

 

 

- Αφαίρεση φυραμάτων

 

Ανάλογα με το βαθμό σκληρότητας του φυράματος που έχει χρησιμοποιηθεί κατά την έμφραξη του ριζικού σωλήνα η αφαίρεσή του καθίσταται εύκολη ή δύσκολη. Για παράδειγμα το φύραμα Spad που χρησιμοποιήθηκε ευρέως την δεκαετία του ’70 είναι πολύ δύσκολο έως αδύνατον να αφαιρεθεί από τον ριζικό σωλήνα. Η αφαίρεση τους μπορεί να γίνει με υπερήχους, θερμότητα, συνδυασμό χειροκίνητων και μηχανοκίνητων μικροεργαλείων ή με την χρήση χημικών μέσων.

 

Αφαίρεση ενδορριζικών αξόνων 

 

Η χρήση ενδορριζικών αξόνων είναι αρκετά συχνή σε ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια και η αφαίρεση τους πολλές φορές είναι δύσκολη. Απαιτείται σωστή εκτίμηση, εκπαίδευση και εμπειρία του κλινικού καθώς και η χρήση των καταλληλότερων τεχνικών και τεχνολογιών.

Η απομάκρυνση των εμφρακτικών υλικών από τον μυλικό θάλαμο και γύρω από τον άξονα μέχρι τα στόμια, των ρ.σ. αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχή αφαίρεση του. Παράγοντες που επηρεάζουν την αφαίρεση του άξονα είναι ο τύπος και το είδος της συγκολλητικής κονίας. Για παράδειγμα άξονες που έχουν συγκολληθεί με τις κλασσικές κονίες (π.χ. φωσφορικού ψευδαργύρου) γενικα μπορούν να αφαιρεθούν, σε αντίθεση με εκείνους που η συγκόλληση τους έγινε με σύνθετες ρητίνες ή υαλοϊονομερείς κονίες. Συστήματα υπερήχων σε συνδυασμό με ειδικά εργαλεία χρησιμοποιούνται για την χαλάρωση και απομάκρυνση τους.. Το σύστημα PRS, για παράδειγμα, προσφέρει ευκολία στη χρήση και δυνατότητα επιτυχούς αφαίρεσης διαφόρων συστημάτων αξόνων και άλλων εμποδίων του ριζικού σωλήνα.

 

Αφαίρεση σπασμένων μικροεργαλείων

 

Το χειρουργικό μικροσκόπιο σε συνδυασμό με τους υπερήχους, όπως και κάποια νέα συστήματα (IRS, Masseran Kit) έχουν βελτιώσει σημαντικά την δυνατότητα  αφαίρεσης σπασμένων μικροεργαλείων.

 

Τέλος θα πρέπει να αναφερθεί η περίπτωση δοντιών που αποτελούν ένδειξη επανάληψης ενδοδοντικής θεραπείας και χουν υποστεί ακρορριζεκτομή και ανάστροφη έμφραξη. Η επανάληψη είναι απαραίτητη επειδή το αίτιο της αποτυχίας βρίσκεται στο ριζικό σωλήνα και η ανάστροφη έμφραξη δεν εξασφαλίζει ερμητική έμφραξη. Η συντηρητική επανάληψη είναι δυνατή στις περισσότερες των περιπτώσεων. Προσοχή απαιτείται κατά την διεύρυνση, για να μην προωθηθεί το υλικό της ανάστροφης έμφραξης στους περιακρορριζικούς ιστούς.

 

III. ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΑΚΡΟΡΡΙΖΕΚΤΟΜΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΣΤΡΟΦΗΣ ΕΜΦΡΑΞΗΣ ΤΟΥ ΡΙΖΙΚΟΥ ΣΩΛΗΝΑ

Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΑΔΗΣ

 

          Η ακρορριζεκτομή είναι χειρουργική επέμβαση η οποία ενδείκνυται σε περιπτώσεις αδυναμίας ή αποτυχίας της συντηρητικής ενδοδοντικής θεραπείας.

          Απαραίτητη προϋπόθεση για την εξασφάλιση της επιτυχίας είναι η ερμητική έμφραξη του ριζικού σωλήνα στο επίπεδο εκτομής. Στις περιπτώσεις μη ερμητικής έμφραξης επιβάλλεται ανάστροφη έμφραξη του ρ.σ.

          Τα στάδια της ακρορριζεκτομής και ανάστροφης έμφραξης του ρ.σ. έχουν ως εξής:

 

·         Αναισθησία

α)    Τοπική δι’ εμποτίσεως αναισθησία γίνεται σε επεμβάσεις στην άνω γνάθο.

β)    Στελεχιαία αναισθησία γίνεται σε επεμβάσεις στην κάτω γνάθο (στελεχιαία κάτω φατνιακού νεύρου, τομικού και γενειακού νεύρου).

γ)      Σε πολλαπλές ακρορριζεκτομές με ευμεγέθεις περιακρορριζικές αλλοιώσεις, τόσο στην άνω όσο και στην κάτω γνάθο γίνεται συνδυασμός και των δύο τεχνικών.

 

·         Δημιουργία κρημνού

          Όλα τα είδη των κρημνών που χρησιμοποιούνται είναι ολικού πάχους (βλεννογονοπεριοστικοί):

 

α) Τοξοειδής κρημνός

          Εφαρμόζεται σε μικρής έκτασης επεμβάσεις, στα πρόσθια δόντια της άνω γνάθου. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η επαρκής έκταση ζώνης προσπεφυκότων ούλων. Αντενδείκνυται σε περιπτώσεις βαθέων περιοδοντικών θυλάκων.

 

β) Τριγωνικός κρημνός

          Δημιουργείται με δύο τομές, μία κάθετη και μία οριζόντια. Η οριζόντια τομή συνήθως συμπεριλαμβάνει και τα ελεύθερα ούλα. Χρησιμοποιείται σε όλες τις περιοχές των γνάθων, σε μικρής μέσης, αλλά μεγάλης έκτασης επεμβάσεις.

 

γ) Τραπεζοειδής κρημνός

          Δημιουργείται με τρεις τομές, δύο κάθετες αφιστάμενες ακρορριζικά και μία οριζόντια, η οποία συνήθως είναι μέσα στην ουλοδοντική σχισμή ή σε απόσταση 3 – 5 χιλ. από τα ελεύθερα ούλα. Χρησιμοποιείται σε όλες τις περιοχές των γνάθων, κυρίως σε μεγάλης έκτασης επεμβάσεις.

 

δ) Κρημνός τύπου φακέλου

          Χρησιμοποιείται σε διαμπερείς βλάβες, όταν η υπερώια ή γλωσσική προσπέλαση της βλάβης είναι απαραίτητη, καθώς και σε ακρορριζεκτομή της υπερώιας ρίζας των γομφίων.

 

·         Αποκάλυψη της περιακρορριζικής περιοχής και εντοπισμός

του ακρορριζίου

α)    Εάν η διάτρηση του προστομιακού πετάλου είναι περιορισμένη, το οστικό παράθυρο μεγεθύνεται, με στρόγγυλη εγγλυφίδα σε χειρολαβή χαμηλών ταχυτήτων και υπό συνεχή καταιονισμό φυσιολογικού ορρού, τόσο ώστε να διευκολύνονται οι μετέπειτα χειρισμοί.

β)    Εάν δεν υπάρχει διάτρηση του προστομιακού οστικού πετάλου και η περιακρορριζική αλλοίωση καλύπτεται από λεπτό στρώμα οστού τότε γίνεται ανίχνευση της βλάβης με αιχμηρό ανιχνευτήρα ή άλλο μικροεργαλείο και στη συνέχεια δημιουργείται οστικό παράθυρο προστομιακά με χαμηλές ταχύτητες χρησιμοποιώντας στρόγγυλη εγγλυφίδα και υπό συνεχή καταιονισμό φυσιολογικού ορρού.

γ)    Όταν δεν υπάρχει περιακρορριζική αλλοίωση ή είναι πολύ περιορισμένη, ο εντοπισμός και αποκάλυψη του ακρορριζίου απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή και επιχειρείται εφόσον προηγουμένως υπολογισθεί το μήκος της ρίζας του δοντιού.

δ)    Όταν η περιακρορριζική βλάβη είναι μεγάλη και έχει επέλθει διάτρηση του προστομιακού αλλά και υπερώιου οστικού πετάλου, μετά από τη δημιουργία κρημνών προστομιακά και υπερώια ή γλωσσικά δημιουργούνται κατάλληλα οστικά ανοίγματα για τους μετέπειτα χειρισμούς.

 

·         Αφαίρεση των παθολογικών περιακρορριζικών ιστών

          Η αποκόλληση από τα οστικά τοιχώματα γίνεται με κοxλιάρια περιακρορριζικής απόξεσης και διευκολύνεται εάν αρχικά το κοχλιάριο τοποθετηθεί με την κοίλη επιφάνειά του εστραμένη προς το οστό. Η αποκόλληση από την επιφάνε�α ��ης ρίζας γίνεται με κοχλιάρια περιοδοντίου. Μετά την αποκόλληση οι παθολογικοί ιστοί απομακρύνονται από την περιοχή. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις περιπτώσεις όπου η περιακρορριζική αλλοίωση γειτνιάζει με ανατομικές δομές.

 

·         Αποκοπή του ακρορριζίου

o        Γίνεται με αυλακωτή εγγλυφίδα σε χειρολαβή χαμηλών ταχυτήτων, υπό συνεχή καταιονισμό φυσιολογικού ορού. Αφαιρούνται συνήθως 3 – 4 χιλ.

o        Το επίπεδο εκτομής θα πρέπει να σχηματίζει γωνία όχι μεγαλύτερη των 45^ο με τον επιμήκη άξονα του δοντιού και να είναι εστραμένο προς την πλευρά της οπτικής επαφής.

·         Έλεγχος της επιφάνειας αποκοπής

 

o        Επιβεβαίωση της πλήρους εκτομής του ακρορριζίου.

o        Εντοπισμός του ακρορριζικού τρήματος και έλεγχος της ποιότητας έμφραξης του ρ.σ.

o        Έλεγχος ύπαρξης υπεράριθμων τρημάτων ή παράπλευρων ριζικών σωλήνων.

o        Έλεγχος ύπαρξης επιμήκους κατάγματος της ρίζας.

Εάν διαπιστωθούν υπεράριθμα τρήματα, παράπλευροι ριζικοί σωλήνες ή επίμηκες κάταγμα, απαιτείται εκτομή μεγαλύτερου τμήματος της ρίζας.

Εφόσον μετά τον έλεγχο διαπιστωθεί ερμητική έμφραξη του νεοσχηματισμένου ριζικού τρήματος, απουσία υπεράριθμων τρημάτων, παράπλευρων ριζικών σωλήνων και γραμμής επιμήκους κατάγματος γίνεται επαναφορά και συρραφή του κρημνού. Σε αντίθετη περίπτωση επιβάλλεται ανάστροφη έμφραξη του ριζικού σωλήνα.

 

·         Ανάστροφη έμφραξη του ριζικού σωλήνα

Η διαδικασία της ανάστροφης έμφραξης περιλαμβάνει:

α) Την παρασκευή κοιλότητας αντίστοιχα προς το νεοσχηματισμένο ριζικό τρήμα.

β) Την έμφραξη της κοιλότητας.

 

 

• Παρασκευή κοιλότητας:

o        Με μικρή στρογγύλη εγγλυφίδα, σε ειδική χειρολαβή χαμηλών ταχυτήτων με μικρή κεφαλή, παρασκευάζεται κοιλότητα 1^ης ομάδας αντίστοιχα προς το στόμιο του νεοσχηματισμένου ριζικού τρήματος και εντελώς παράλληλα με τον επιμήκη άξονα του ρ.σ. και ακολουθώντας πάντα τη μορφολογία του ρ.σ. Η παρασκευή της κοιλότητας επιτυγχάνεται σήμερα με περισσότερη ακρίβεια και ασφάλεια με ξέστρα συσκευής υπερήχων, ειδικά με αυτά που έχουν αδαμάντινη επικάλυψη.

o        Επαρκές βάθος κοιλότητας θεωρούνται τα 2 – 3 χιλ.

o        Το εύρος της κοιλότητας δεν πρέπει να υπερβαίνει κατά πολύ το εύρος του ρ.σ.

o        Στις περιπτώσεις εκείνες όπου στην ίδια ρίζα τα στόμια των ριζικών σωλήνων απέχουν πολύ λίγο μεταξύ τους είναι προτιμότερη η δημιουργία ενιαίας κοιλότητας που συμπεριλαμβάνει και τους δύο ριζικούς σωλήνες.

o        Η τροποποιημένη παρασκευή κοιλότητας τύπου σχισμής χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις ριζών με έντονη υπερώια ή γλωσσική απόκλιση.

 

• Έμφραξη της κοιλότητας:

o        Έλεγχος της αιμορραγίας με τοποθέτηση στην οστική κοιλότητα γάζας ή οστικού κηρού (bone wax).

o        Καθαρισμός και πλύση της κοιλότητας με φυσιολογικό ορό. Στέγνωμα με απορροφητικούς κώνους.

o        Έμφραξη της κοιλότητας (κονίες IRM, super EBA, MTA, αμάλγαμα).

o        Αφαίρεση της γάζας ή του οστικού κηρού από την οστική κοιλότητα.

o        Έκπλυση της οστικής κοιλότητας με φυσιολογικό ορρό και αφαίρεση τυχόν υπολειμμάτων εμφρακτικού υλικού από την οστική κοιλότητα.

o        Ακτινογραφικός έλεγχος.

 

·         Επαναφορά και συρραφή του κρημνού, οδηγίες προς τον ασθενή

o        Η συρραφή γίνεται με διακεκομμένη ραφή και ράμματα 4.0 ή 5.0.

o        Στις περιπτώσεις που ο κρημνός περιλαμβάνει τα ελεύθερα ούλα, τα ράμματα γίνονται αντίστοιχα προς τις μεσοδόντιες θηλές.

o        Οι μετεγχειρητικές οδηγίες είναι οι συνήθεις που δίνονται σε κάθε μικρή χειρουργική επέμβαση στη στοματική κοιλότητα.

 

·         Επανεξέταση

o        Αφαίρεση των ραμμάτων μετά 4 – 5 ημέρες.

o        Ακτινογραφικός επανέλεγχος.

o        Περιοδικός κλινικός και ακτινογραφικός επανέλεγχος.

 

IV ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΕΝΩΝ ΔΟΝΤΙΩΝ

Α. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ ΣΤΑ ΝΕΟΓΙΛΑ ΔΟΝΤΙΑ

Ν. ΚΟΤΣΑΝΟΣ

 

Η ηλικία κορύφωσης της συχνότητάς των τραυματικών βλαβών της νεογιλής οδοντοφυΐας  είναι αυτή των 1,5 - 2,5 ετών και τα συχνότερα τραυματισμένα  δόντια είναι οι άνω κεντρικοί τομείς. Η λήψη ορθού ιστορικού είναι αναγκαιότητα ιατρική και νομική.

Συχνότερα η τραυματική βλάβη αφορά τους στηρικτικούς ιστούς λόγω μικρότερης μύλης των νεογιλών, πιο κάθετης τοποθέτησης και πιο ελαστικού οστίτη ιστού κατά συνέπια παρατηρείται συχνότερα πλάγια μετατόπιση και ενσφήνωση / εκγόμφωση.

 

• Εξέταση 

Α. Εξωστοματική: μαλακοί ιστοί, κίνηση κάτω γνάθου.

Β. Ενδοστοματική: μαλακοί ιστοί, φατνιακό οστό, σύγκλειση, δόντια.

Γ. Ακτινολογική όπου είναι εφικτή.

Δ. Δοκιμασίες ζωτικότητας πολφού: να αποφεύγονται, δεν είναι αξιόπιστες

 

·         Αντιμετώπιση

Ο σκοπός είναι διττός:

1. να προληφθεί η βλάβη στο μόνιμο διάδοχο
2. να παραμείνει το νεογιλό δόντι στο φραγμό εάν αυτό συμβιβάζεται με τον πρώτο σκοπό

Το τραύμα των μαλακών ιστών αντιμετωπίζεται άμσ��.

Η εξαγωγή ή διατήρηση του τραυματισμένου νεογιλού εξαρτάται από:

• πρόβλεψη επίδρασης στο μόνιμο διάδοχο δόντι
• μήκος ρίζας που παραμένει
• συνεργασία ασθενούς
• γονική συναίνεση / συμπεριφορά
• βαθμό πολυπλοκότητας της προτεινόμενης θεραπείας.

 

1.      ΜΕΤΑΤΟΠΙΣΕΙΣ

• Διάσειση. Δεν παρεμβαίνουμε. Επανέλεγχοι σε 1, 2 και 12 μήνες για διάγνωση νέκρωσης πολφού.
• Πλάγια μετατόπιση. Δεν συνιστάται παρέμβαση αν δεν υπάρχει παρεμβολή στη σύγκλειση. Εξάγεται το δόντι αν έχει μετατοπισθεί χειλικά οπότε πιέζει το σπέρμα του μονίμου. 
• Ενσφήνωση. Συχνά δημιουργείται η εντύπωση ότι το δόντι εκγομφώθηκε. Συνίσταται παρακολούθηση. Συνήθως επανανατέλλουν σε 1-6 μήνες
• Εκγόμφωση. Ενημέρωση των γονέων. Επανατοποθέτηση του νεογιλού δεν ενδείκνυται.

 

2.     ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ

• Μύλης και Μύλης/ρίζας. Όπως στα μόνιμα δόντια (δεν συστήνεται μερική πολφοτομή).
• Ρίζας. Δεν ναρθηκοποιούνται τα νεογιλά δόντια. Εάν η μετατόπιση του μυλικού τμήματος είναι αισθητή ή η κινητικότητά του έντονη, εξάγεται το μυλικό τμήμα ενώ το ακρορριζικό τμήμα παραμένει και απορροφάτε.

3.      ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ ΣΤΟ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΕΝΟ ΝΕΟΓΙΛΟ

• Νέκρωση του πολφού και δυσχρωμία μύλης. Η δυσχρωμία της μύλης δεν είναι ενδεικτική της νέκρωσης (γκρι δυσχρωμία συσχετίζεται πιο συχνά με παθολογικές καταστάσεις, ροζ χροιά με προϊόντα αιμορραγίας και σταδιακά εξαφανίζεται. Επανέλεγχος του δυσχρωμικού δοντιού 1 και 2 μήνες και εάν παραμένει ασυμπτωματικό σε 6 και 12 μήνες. Τα περισσότερα δυσχρωμικά δόντια αποκτούν το φυσιολογικό τους χρώμα εντός 6 μηνών μετά τον τραυματισμό. Η απόπτωσή τους γίνεται φυσιολογικά.
• Ενασβεστιώδης εκφύλιση του πολφού. Κίτρινη δυσχρωμία της μύλης. Μη παρεμπόδιση απόπτωσης.
• Απορρόφηση ρίζας (εσωτερική- εξωτερική) /Αγκύλωση. Θεραπεία εκλογής: Εξαγωγή.

4.       ΒΛΑΒΕΣ ΣΤΟ ΣΠΕΡΜΑ ΤΟΥ ΜΟΝΙΜΟΥ ΔΙΑΔΟΧΟΥ ΔΟΝΤΙΟΥ

Πρόωρες τραυματικές εμπειρίες  (έως 3 ετών) οδηγούν σε βλάβες ενασβεστίωσης και δυσμορφίες μύλης ενώ όψιμες βλάβες προκαλούν ανωμαλίες της ρίζας

 

 

Β. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ ΣΤΑ ΜΟΝΙΜΑ ΔΟΝΤΙΑ

Δ. ΤΖΙΑΦΑΣ

 

Το πρωτόκολλο της άμεσης αντιμετώπισης οδοντικού τραυματισμού σε μόνιμα δόντια περιλαμβάνει τις ακόλουθες ενέργειες:

 

1. Εκτίμηση της γενικής κατάστασης του ασθενούς. Καθαρισμός και έλεγχος της περιοχής του τραύματος.
2. Ακτινογραφικός έλεγχος
3. Δοκιμασίες ζωτικότητας πολφού
4. Αρχική διάγνωση – Επιλογή θεραπευτικού σχήματος
5. Οδηγίες στον ασθενή για στοματική υγιεινή, περιποίηση του τραύματος και την ανάγκη του μετατραυματικού κλινικο-ακτινογραφικού ελέγχου.

 

Οι επί μέρους ενέργειες σε ότι αφορά τη επιλογή θεραπευτικού σχήματος διαφέρουν ανάλογα με τον τύπο τραυματισμού και τη φύση της βλάβης που έχει προκύψει ως συνέπεια του τραυματισμού. Η International Association of Dental Traumatology έχει δημοσiεύσεi το 2001 οδηγίες για τυποποίηση της αξιολόγησης και αντιμετώπισης των οδοντικών τραυματισμών.

1. ΜΕΤΑΤΟΠΙΣΕΙΣ

• Τραυματισμοί τύπου υπεξάρθρωσης (περιοδοντικός τραυματισμός χωρίς μετατόπιση του δοντιού): Παρακολούθηση του δοντιού σε τακτικούς επανελέγχους. Αξιολόγηση της κατάστασης του πολφού σε χρόνους ελέγχου μεγαλύτερους των 6-9 μηνών μετά τον τραυματισμό.

 

• Ενσφήνωση δοντιών: Σε διαπλασσόμενα δόντια παρακολούθηση σε τακτικούς επανελέγχους. Αξιολόγηση της πορείας της μετατραυματικής ανατολής και της κατάστασης του πολφού. Σε πλήρως διαπλασμένα δόντια επιχειρείται άμεση επαναφορά του δοντιού στην προηγούμενη θέση και ακινητοποίησή του. Άμεση έναρξη νδοδοντικής θεραπείας.

 

• Μερική εκγόμφωση δοντιών: Άμεση επαναφορά του δοντιού στην προηγούμενη θέση του. Παρακολούθηση του δοντιού σε τακτικούς επανελέγχους. Αξιολόγηση της κατάστασης του πολφού. 

 

• Ολική εκγόμφωση δοντιών: Άμεση αναφύτευση του εκγομφωμένου δοντιού που έχει διατηρηθεί σε υγρό περιβάλλον σε χρόνο μέχρι 60΄ από τη στιγμή του τραυματισμού. Σε πλήρως διαπλασμένα δόντια και καθυστερημένη αναφύτευση του δοντιού μετά την παραμονή του σε διάλυμα 2,4 % ΝaF (συνιστάται επίσης η εφαρμογή αδαμαντινογενίνης ). Ακινητοποίηση για 1-2 εβδομάδες. Χορήγηση δοξυκυκλίνης και ενδοδοντική θεραπεία σε 2 εβδομάδες με τοποθέτηση υδροξειδίου του ασβεστίου ως φαρμάκου αλλαγής.

2. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ

• Κάταγμα μύλης χωρίς αποκάλυψη πολφού: Κάλυψη της αποκαλυμμένης επιφάνειας της οδοντίνης με σκεύασμα υδροξειδίου του ασβεστίου. Άμεση ανασύσταση με σύνθετη ρητίνη.

 

• Κάταγμα μύλης με αποκάλυψη πολφού: Πολφοτομή σε βάθος τουλάχιστον 2 χιλιοστών και κάλυψη του πολφού με σκευάσματα υδροξειδίου του ασβεστίου ή ΜΤΑ. Ανασύσταση μύλης. Σε περιπτώσεις μεγάλου χρόνου έκθεσης του πολφού στο στοματικό περιβάλλον επιλέγεται η ενδοδοντική θεραπεία αλλά μόνο σε πλήρως διαπλασμένα δόντια.

 

• Κάταγμα ρίζας: Διευθέτηση του μυλικού τμήματος. Παρακολούθηση σε τακτικούς ελέγχους. Ενδοδοντική θεραπεία σε περίπτωση εμφάνισης διαύγασης ακρορριζικά ή στα όρια της γραμμής του κατάγματος.

 

 

V. ΕΠΙΤΥΧΙΑ-ΑΠΟΤΥΧΙΑ ΕΝΔΟΜΥΛΙΚΩΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΩΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ (ΠΕΡΙΛΗΨΗ)

Γ. ΗΛΙΑΔΗΣ, Χ. ΡΑΧΙΩΤΗΣ

 

Υπάρχουν πολλές κλινικές μελέτες που τεκμηριώνουν τον σημαντικό ρόλο της μυλικής αποκατάστασης στην αποτυχία της ενδοδοντικής θεραπείας. Για αυτούς τους λόγους είναι αναγκαία η κατά το δυνατόν επιτυχέστερη μυλική αποκατάσταση.

Η επιτυχία ή αποτυχία των αποκαταστάσεων αυτών αξιολογείται με βάση  συγκεκριμένα κλινικά κριτήρια που έχουν θεσπιστεί διεθνώς. Κοινός τόπος στα κριτήρια αυτά είναι η προσπάθεια αντικειμενικού τρόπου κλινικής εξέτασης και αξιολόγησης των αποκαταστάσεων καθώς και η θέσπιση κοινής ορολογίας για την περιγραφή των αποτελεσμάτων της κλινικής εξέτασης. Σήμερα έχουν καθιερωθεί δύο κλινικά συστήματα. Το πρώτο αφορά τα  κριτήρια της Υπηρεσίας Δημοσίας Υγείας των ΗΠΑ (USPHS criteria) και το δεύτερο είναι το Ελβετικό Σύστημα Αξιολόγησης. Με τα συστήματα αυτά αξιολογούνται η ανατομικότητα, η ακεραιότητα των ορίων,  ο οριακός αποχρωματισμός, η χρωματική απόδοση και σταθερότητα, η ποιότητα της επιφάνειας, η ανάπτυξη δευτερογενούς τερηδόνας , η παρουσία κατάγματος του υλικού ή του δοντιού και η μετεμφρακτική ευαισθησία.  Η αξιολόγηση των παραπάνω χαρακτηριστικών γίνεται με ποιοτική κλίμακα ( Alpha, Bravo, Charlie, Delta) που περιγράφεται από πρότυπα κριτήρια σε κάθε σύστημα.

Στις ενδομυλικές αισθητικές αποκαταστάσεις συμπεριλαμβάνονται οι άμεσες αποκαταστάσεις με σύνθετες ρητίνες και οι έμμεσες αποκαταστάσεις με σύνθετες  ρητίνες και κεραμικά. Κλινικοστατιστικές μέθοδοι έχουν δείξει ότι τα ποσοστά ετήσιας αποτυχίας των άμεσων αποκαταστάσεων με σύνθετες ρητίνες κυμαίνονται από 0-9 %, ενώ τα αντίστοιχα ποσοστά με έμμεσες αποκαταστάσεις σύνθετων ρητινών και κεραμικών είναι 0-12% και 0-8% αντιστοίχως. Ως κυριότερα αίτια αποτυχίας θεωρούνται η δευτερογενής τερηδόνα, το κάταγμα της μάζας του υλικού, η απώλεια της οριακής ακεραιότητας και η αποτριβή του υλικού. Η επιτυχία των αποκαταστάσεων εξαρτάται κυρίως από παράγοντες που αφορούν στο υλικό, τον ασθενή και τον οδοντίατρο.

Ωστόσο, από τις κλινικές μελέτες αξιολόγησης των αποκαταστάσεων είναι εξαιρετικά δύσκολο να διαπιστωθεί ο ακριβής μηχανισμός αποτυχίας αυτών των αποκαταστάσεων. Για αυτούς του λόγους γίνονται εργαστηριακές μελέτες και κυρίως εργαστηριακές μελέτες σε ανακτηθέντα υλικά μετά την παραμονή τους στο στοματικό περιβάλλον (retrieval studies). Οι τελευταίες έχουν δείξει ότι τα κυριότερα αίτια αποτυχίας των συνθέτων ρητινών είναι το ποσοστό των υπολειπόμενων διπλών δεσμών, η συστολή πολυμερισμού και η αποτυχία συγκόλλησης με τους οδοντικούς ιστούς.

          Η τοποθέτηση επιχρισμάτων και ουδετέρων στρωμάτων στο βάθος της κοιλότητας, η μείωση του γεωμετρικού παράγοντα και του όγκου του υλικού με τον  τμηματικό στοιβαγμό του και ο πολυμερισμός με χαμηλή αρχική ένταση ακτινοβολίας αποτελούν τις σύγχρονες προσεγγίσεις για την επίλυση των προβλημάτων. Η κατασκευή έμμεσων αποκαταστάσεων πλεονεκτεί στο ότι το υλικό έχει βελτιωμένες μηχανικές ιδιότητες, ενώ το προβλήματα της συστολής πολυμερισμού περιορίζονται πλέον στο στρώμα των ρητινωδών σκευασμάτων συγκόλλησης.         

          Τα τελευταία χρόνια ιδιαίτερο βάρος έχει δοθεί στη διερεύνηση του ρόλου των συγκολλητικών παραγόντων. Η ταχύτατη εξέλιξη των νέων υλικών, στη προσπάθεια περιορισμού των πολλαπλών κλινικών σταδίων εφαρμογής και απλούστευσης της χρήσης τους , έχει δημιουργήσει μία πληθώρα νέων σκευασμάτων που ανανεώνονται με ρυθμό που δεν επιτρέπει την στοιχειώδη κλινική αξιολόγησή της συμπεριφοράς τους, ώστε να διατυπωθούν αξιόπιστα πρωτόκολλα κλινικής εφαρμογής. Τα προβλήματα διαπιστωνονται συνήθως μετά τη κλινική χρήση τους, συνήθως ποτέ απο κλινικές μελέτες, αλλά από συστηματική εργαστηριακή αξιολόγηση ή μελέτες ανάκτησης, με αποτέλεσμα την απόσυρση των σκευασμάτων ή το χειρότερο την παράλληλη διάθεσή τους με νεώτερα, όπου αντιμετωπίζεται το διαπιστωμένο πρόβλημα αλλά δημιουργούνται άλλα, επιτείνοντας έτσι τη σύγχιση που ήδη επικρατεί. Παρά τα όσα υπόσχονται τα νεώτερα σκευάσματα, ακόμη και αυτά της 7^ης γενιάς που αντιμετωπίζουν ουσιαστικά το πρόβλημα του ελέγχου της υγρασίας και της σχέσης του βάθους απασβεστίωσης με το βάθος διείσδυσς των ρ����τινών στην οδοντίνη, μελέτες ανάκτησης και μακροχρόνιες εργαστηριακές και κλινικές μελέτες συγκλίνουν στο ότι σημείο αναφοράς στους συγκολλητικούς παράγοντες αποτελούν τα σκευάσματα πολλαπλών σταδίων .   

---

 1ο  ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑ

ΟΛΥΜΠΙΑ 2005

Τα Αποτελέσματα του 1oυ Περιφερειακού Συνεδρίου σε μορφή pdf

 

---

13ο ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΕΕΕ

ΑΘΗΝΑ 2004

Οι παράγοντες και τα νέα εργαλεία για μια επιτυχημένη ενδοδοντική θεραπεία

 Στο 13ο Πανελλήνιο Συμπόσιο της Ε.Ε.Ε. έγινε η πρώτη ΑΠΟΝΟΜΗ ΤΗΣ  ερευνητικής υποτροφίας «Ιωάννης Μαργέλος»

 Τα 15 χρόνια από την ίδρυσή της συμπλήρωσε η Ελληνική Ενδοδοντική Εταιρεία φέτος, διοργανώνοντας ένα επιτυχημένο επετειακό συμπόσιο. Το 13ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Ενδοδοντίας πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, στις 20 και στις 21 Νοεμβρίου, με θέμα: «Τεχνολογικές εξελίξεις και επιτυχία της ενδοδοντικής θεραπείας».

Η  εκδήλωση άρχισε με χαιρετισμό του συντονιστή της Ο.Ε. κ. Κ. Νιαμονητού.

Μιλώντας στην έναρξη του συμποσίου, ο πρόεδρος της Ελληνικής Ενδοδοντικής Εταιρείας, αν. καθ. Γ. Σίσκος, είπε ότι «η Ε.Ε.Ε. γιορτάζει φέτος τη συμπλήρωση της πρώτης δεκαπενταετίας από την ίδρυσή της. Το 13ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Ενδοδοντίας αποτελεί για την Ε.Ε.Ε. ορόσημο επειδή, μ’ αυτή την εκδήλωση, ξεκινάμε έναν νέο κύκλο επιστημονικής προσφοράς σε πανελλήνιο επίπεδο, μετά τη συμπλήρωση της πρώτης δεκαπενταετίας» ανακοινώνοντας ταυτόχρονα μια μεγάλη επιτυχία της εταιρείας: «Το Σεπτέμβριο κερδίσαμε τη διοργάνωση του 8ου Παγκόσμιου Συνεδρίου Ενδοδοντολογίας το οποίο θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα το 2010».

Προκειμένου να ενισχύσει το έργο των ερευνητών και να τιμήσει τη μνήμη ενός πρόωρα χαμένου επιστήμονα, ο οποίος τυγχάνει παγκόσμιας αναγνωρίσεως, η Ε.Ε.Ε. θεσμοθέτησε για πρώτη φορά βραβείο-υποτροφία, με την προσφορά της εταιρείας Dentofair-Γρ. Παπαδημητρίου, η οποία ήταν και χορηγός του συμποσίου. Σε ειδική εκδήλωση, όπου βραβεύτηκαν τρεις ερευνητές και αντίστοιχα τρία ερευνητικά εργαστήρια, ο κ. Σίσκος αναφέρθηκε στην «Ερευνητική Υποτροφία Ελληνικής Ενδοδοντικής Εταιρείας – Ιωάννης Μαργέλος»: «Η θεσμοθετηθείσα υποτροφία έχει στόχο της την τόνωση, τη δημόσια αναγνώριση και τη διεθνή προβολή της ερευνητικής δραστηριότητας των νέων επιστημόνων στο χώρο της Ενδοδοντολογίας, καθώς και την επιβράβευση της προσφοράς των Ελληνικών και Κυπριακών Ερευνητικών Κέντρων. Τα κριτήρια που θεσπίσθηκαν για την χορήγηση της υποτροφίας είναι γεγονός ότι χαρακτηρίζονται από σημαντική αυστηρότητα, ώστε, εάν θεωρηθεί ότι δεν υπάρχει ικανοποιητική ανταπόκριση των υποψηφιοτήτων, η υποτροφία δεν θα χορηγείται. Αυτό, βέβαια, αποτελεί ταυτόχρονα και μέτρο αξίας της συγκεκριμένης διάκρισης και περιποιεί ανάλογη τιμή σε εκείνους στους οποίους χορηγείται. Πλην όμως θεωρώ ότι, σε δεδομένη χρονική στιγμή, η διάκριση -επικράτηση της ερευνητικής δουλειάς ορισμένων συναδέλφων έναντι αυτής άλλων, πάντα βέβαια στο πλαίσιο της ευγενούς άμιλλας, κατ’ ουδένα τρόπο υποδεικνύει «κερδισμένους» και «χαμένους».

Ο κ. Ιωάννης Μαργέλος ήταν ανεξάρτητος ερευνητής, με πολύ σημαντικό έργο, και παγκόσμια αναγνώριση. Ο κ. Σίσκος ανέφερε ότι «συμμετείχε  με  37  ανακοινώσεις σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια. Έχει δημοσιεύσει 26 εργασίες σε επιστημονικά περιοδικά, ενώ έχει συγγράψει 3 κεφάλαια σε ξενόγλωσσα βιβλία. Την περίοδο 2000-2003, εργάστηκε στο Εργαστήριο Βιοϋλικών της Οδοντιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου εκπόνησε και το πειραματικό μέρος της Διδακτορικής Διατριβής του με θέμα «Εργαστηριακή μελέτη της επίδρασης του EDTA στη μορφολογία και τη σύνθεση της οδοντίνης», η οποία επρόκειτο να υποβληθεί προς έγκριση στο Εργαστήριο Ενδοδοντολογίας του ΑΠΘ. Δυστυχώς, η ξαφνική απώλειά του, τον  Μάρτιο του 2003, δεν επέτρεψε και την τυπική ολοκλήρωση της Διδακτορικής Διατριβής του, η οποία εκδόθηκε τον περασμένο Οκτώβριο, με τη μορφή Ερευνητικής Μονογραφίας». Με την υποτροφία βραβεύτηκαν οι κ.  Δαραμπάρα Μυρσίνη, Κωστή Ελένη και Μικρογιώργης Γεώργιος. Αντίστοιχα τιμήθηκαν και οι επικεφαλής τριών ερευνητικών κέντρων για λογαριασμό των οποίων οι τρεις ερευνητές εκπόνησαν τις εργασίες τους: Ο καθηγητής Γ. Παπαδημητρίου, διευθυντής του Εργαστηρίου Μεταλλογνωσίας του Τμήματος Μεταλλείων-Μεταλλουργών του ΕΜΠ, ο καθηγητής Γ. Ηλιάδης, διευθυντής του Εργαστηρίου Βιοϋλικών της Οδοντιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, και ο καθηγητής Δημ. Τζιαφάς, διευθυντής του Εργαστηρίου Ενδοδοντολογίας της Οδοντιατρικής Σχολής του ΑΠΘ.

Το Συμπόσιο παρακολούθησαν πάνω από 400 οδοντίατροι, οι οποίοι ενημερώθηκαν για πολύ σημαντικά ζητήματα, μεταξύ των οποίων ήταν ο επιβαρυντικός ρόλος των βακτηρίων, μυκήτων και ιών στην επιτυχία μιας ενδοδοντικής θεραπείας και στην προστασία του πολφού, τα νέα εργαλεία στην υπηρεσία του οδοντίατρου (οπτικά μέσα παρατήρησης, ψηφιακή ακτινογραφία, μηχανοκινούμενα εργαλεία NiTi, ηλεκτρονικοί εντοπιστές ακρορριζίου κ.λπ.), το πρόβλημα της απόλυτα ερμητικής έμφραξης, η κατάλληλη προσθετική αποκατάσταση των ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών, ώστε να μην προκαλούνται κατάγματα, η παραπομπή ενδοδοντικών περιστατικών στον ενδοδοντολόγο από τον γενικό οδοντίατρο και τα κριτήρια επιτυχίας της ενδοδοντικής θεραπείας.

Αναλυτικά, τα συμπεράσματα του Συμποσίου ήταν τα εξής: 

1η Συνεδρία

1η Εισήγηση

Γ. Ηλιάδης: Πόσο, τελικά, προστατεύεται ο πολφός από τα μικρόβια;

Παρ’ όλες τις σύγχρονες εξελίξεις στην τεχνολογία της συγκόλλησης των πολυμερών εμφρακτικών υλικών με την ανάπτυξη των υβριδικών ζωνών, δεν έχει γίνει ακόμα εφικτή η πλήρης εξάλειψη του περιεμφρακτικού χώρου.  Η περιορισμένη διείσδυση στην απασβεστιωμένη με οξέα οδοντίνη, η διαπερατότητα της υβριδικής ζώνης σε υδατικά διαλύματα, το ανομοιογενές πάχος του συγκολλητικού παράγοντα, η συστολή πολυμερισμού των ρητινών και η μειωμένη αντοχή των διεπιφανειών στη δυναμική φόρτιση, είναι τα κύρια σημεία στα οποία εστιάζεται το ερευνητικό ενδιαφέρον. Παράλληλα, άρχισαν να αναπτύσσονται συγκολλητικά συστήματα με αντιμικροβιακή δράση για την αντιμετώπιση της πιθανής προσβολής από τα εναπομείναντα μικρόβια και τα μικρόβια που διεισδύουν από τον περιεμφρακτικό χώρο. Αν και τα αρχικά εργαστηριακά αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, το μέλλον φαίνεται ότι εναπόκειται στην κατανόηση των φαινομένων που αφορούν στην επίδραση των κλινικών χειρισμών στην οδοντίνη.

2η Εισήγηση

Δ. Τζιαφάς: Υλικά αποκατάστασης: πόσο βλαπτικά μπορεί να είναι για τον πολφό;

Τα εμφρακτικά συστήματα αισθητικής Οδοντιατρικής εμφανίζουν μεγάλο εύρος λυτικής δράσης σε κυτταρικές καλλιέργειες που φαίνεται ότι παρεμβαίνει στο σύστημα άμυνας και επανόρθωσης του πολφού, μεταβάλλοντας την αντίστασή του στη δράση των μικροβίων, ιδιαίτερα όταν η εφαρμογή τους γίνεται σε μεγάλο βάθος κοιλότητας. Τα συστήματα αυτά δεν συστήνονται για άμεση καλυψη πολφού.

3η Εισήγηση

Μ. Χαμπάζ: Κλινικά όρια μεταξύ Οδοντικής  Χειρουργικής και Ενδοδοντολογίας.

•Δόντια με ζωντανό πολφό και βαθιές τερηδονικές βλάβες μπορούν να αποκατασταθούν συντηρητικά χωρίς Ε.Θ. εφόσον δεν έχουν συμπτώματα και διαθέτουν ικανοποιητικό μέγεθος μυλικού θαλάμου.

•Αντίθετα, δόντια όπου ο μυλικός θάλαμος έχει ενασβεστιωθεί, επιβάλλεται πρώτα η Ε.Θ. και στη συνέχεια ακολουθεί η αποκατάσταση έστω και αν δεν έχουν συμπτώματα και αν διαθέτουν ζωντανό πολφό. Αυτό συμβάλλει στην πρόληψη βλαβών των περιακρορριζικών ιστών εξαιτίας της διαρκώς μειούμενης άμυνας του πολφού και τελικά της νέκρωσής του.

•Η εφαρμογή απομονωτήρα προάγει τη δημιουργία επανορθωτικής οδοντίνης στην περίπτωση αποκάλυψης του πολφού και εφόσον αποφασιστεί η διατηρησή του. Αντίθετα, εάν αποφασιστεί Ε.Θ., τότε ο απομονωτήρας  εξασφαλίζει την απαραίτητη άσηπτη τεχνική για την επιτυχία της.

 

2η Συνεδρία

Στρογγυλό τραπέζι.  Συντονιστής  Π. Μπελτές

Κ. Παπαδούλη: Σύγχρονα οπτικά μέσα παρατήρησης: Τι δεν βλέπει το μάτι του κλινικού.

Η συμβολή της μεγέθυνσης και του φωτισμού στην Ενδοδοντία είναι πολύ σημαντικ. χει οδηγήσει σε ανάληψη δυσκολότερων περιστατικών και στην καλύτερη ποιότητα των ενοδο��τικών θεραπειών.

Ν. Καπετανάκου: Ηλεκτρονικές συσκευές ή ενδιάμεση ακτινογραφία για τον ακριβέστερο εντοπισμό του μήκους εργασίας;

Σε γενικές γραμμές, οι ηλεκτρονικοί εντοπιστές ακρορριζίου 4ης γενιάς είναι σε θέση να αντικαταστήσουν την ενδιάμεση ακτινογραφία. Παραμένει η ανάγκη για λήψη αρχικής και τελικής ακτινογραφίας και για ενδιάμεση όταν υπάρχει ανάγκη απεικόνισης παρά μέτρησης.

Ν. Κερεζούδης: Εργαλεία χειρός ή μηχανοκινούμενα συστήματα Ni-Ti για την καλύτερη προπαρασκευή του ριζικού σωλήνα;

Τα μηχανοκινούμενα εργαλεία NI-Ti έχουν εξελιχθεί αρκετά και μας προσφέρουν ταχύτητα παρασκευής και ομαλό σχήμα στο ριζικό σωλήνα. Εάν συνδυαστούν με τα κλασικά εργαλεία χειρός, μπορούν να προσφέρουν πολλά στην κλινική πράξη σε δύσκολες περιπτώσεις.

Ν. Οικονομίδης: Ο ρόλος των χημικών μέσων στην προπαρασκευή του ριζικού σωλήνα.

Η χρήση NaOCl σε συνδυασμό με CHx και EDTA, με βάση τα μέχρι στιγμής δεδομένα, μπορεί να μεγιστοποιήσει το αποτέλεσμα κατά τη χημική προπαρασκευή του ριζικού σωλήνα.

Π. Μπελτές: Είναι δυνατή η ερμητική έμφραξη του ριζικού σωλήνα;

• Καμία μέχρι σήμερα προτεινόμενη τεχνική δεν προσφέρει απόλυτα ερμητική έμφραξη.

• Υπάρχουν σημαντικές τεχνολογικές βελτιώσεις.

• Μπορούμε να δεχθούμε μικροατέλειες στην έμφραξη.

• Δεν υπάρχει δυνατότητα απόλυτου ελέγχου της ερμητικής έμφραξης του ριζικού σωλήνα.

Κ. Γεωργιάδης: Επιλογή προσθετικής αποκατάστασης των ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών.

Η προσθετική αποκατάσταση των ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο για την επιτυχή διατήρησή τους στο φραγμό. Η αποκατάστασή τους με ενδορριζικούς άξονες αποτελεί συχνά το αίτιο οριζόντιων και επιμήκων καταγμάτων. Η εισαγωγή νέων τύπων αξόνων με βιολογικά υλικά, όπως είναι τα ολοκεραμικά, που συγκολλώνται με τις οδοντικές ουσίες, πιθανώς να δώσουν λύση στο φλέγον ζήτημα της χρήσης αξόνων.

3η Συνεδρία

A. Molander: Η χρήση των μηχανοκινούμενων συστημάτων Ni-Ti από τον γενικό οδοντίατρο μπορεί να βελτιώσει το τελικό αποτέλεσμα της ενδοδοντικής θεραπείας;

Έχουμε καλύτερα αποτελέσματα σε περιπτώσεις θεωρητικής και πρακτικής εκμάθησης των μηχανοκινούμενων συστημάτων ΧΜΕ από τον γενικό οδοντίατρο, ενώ η συνεχιζόμενη πρακτική εξάσκηση βοηθάει σημαντικά στην αναβάθμιση της ποιότητας των παρερχομένων οδοντιατρικών υπηρεσιών.

J. Simon: Καθοριστικοί παράγοντες που ευθύνονται για την αποτυχία μιας αποδεκτής, κλινικά και ακτινογραφικά, ενδοδοντικής θεραπείας..

Η κυριότερη αιτία αποτυχίας μιας lege artis ολοκληρωμένης ενδοδοντικής θεραπείας είναι η παρουσία βακτηρίων, μυκήτων και ιών στους περιακρορριζικούς ιστούς. Η παρουσία ιών στους περιακρορριζικούς ιστούς παρεμβαίνει στην ανοσολογική απάντηση, εμποδίζοντας την λειτουργία των δενδριτικών κυττάρων. Το ποσοστό επιτυχίας της ενδοδοντικής θεραπεία,ς σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα σε 1,5 εκατομμύριο δόντια που παρακολουθήθηκαν για 8 χρόνια, ανέρχεται στο 97%.

4η Συνεδρία

Ε. Κοντακιώτης, Α. Χανιώτης:

Αντιπαράθεση: Αντικρουόμενες απόψεις στην αντιμετώπιση διαφόρων περιστατικών στην κλινική πράξη.

Κατά τη διάρκεια της κλινικής πράξης πολύ συχνά βρισκόμαστε αντιμέτωποι με προβληματισμούς που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε. Το ενδοδοντικό σχέδιο θεραπείας σε αυτές τις περιπτώσεις αποτελεί πραγματική πρόκληση για τον κλινικό Οδοντίατρο που ασχολείται με την Ενδοδοντολογία. Σκοπός, λοιπόν, αυτής της αντιπαράθεσης απόψεων ήταν η προσπάθεια επίλυσης των προβληματισμών που προκύπτουν στην κλινική πράξη, η εντόπιση ζητημάτων που έχουν ήδη διασαφηνιστεί καθώς και η εντόπιση προβληματισμών που δεν έχουν διασαφηνιστεί πλήρως και αποτελούν ανοιχτά ερευνητικά πεδία.

Χ. Σ. Συκαράς, Γ. Δ. Κωστούρος:

Ενημέρωση για τα νέα υλικά, φάρμακα, εργαλεία, ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές που χρησιμοποιούμε στην κλινική Ενδοδοντολογία.

Απαιτείται ορθολογιστική κριτική αξιολόγηση των σύγχρονων τεχνολογιών, προκειμένου αυτές να συμβάλουν στην ουσιαστική αναβάθμιση της ποιότητας της ενδοδοντικής θεραπείας.

 Κ. Νιαμονητός: Παραπομπή ενδοδοντικών περιστατικών στον ενδοδοντολόγο από τον γενικό οδοντίατρο: Υποχρεώσεις και από τις δύο πλευρές.

Η παραπομπή ενδοδοντικών περιστατικών από τον Οδοντίατρο στον Ενδοδοντολόγο είναι διαδικασία ιδιαίτερης σχέσης και απαιτεί προσοχή, σεβασμό και ενημέρωση από όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές. Ο Οδοντίατρος είναι ο βασικός άξονας παραπομπής του ασθενούς στον Ενδοδοντολόγο.

 5η Συνεδρία

Στρογγυλό τραπέζι. Συντονιστής: Θ. Λαμπριανίδης

• Η Ενδοδοντολογία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ακτινογραφία.

• Οι περιορισμοί της ακτινογραφίας συνίστανται σε:

  α. Αναντιστοιχία ακτινογραφικής-ιστολογικής εικόνας.

  β. Υποκειμενικότητα ερμηνείας.

  γ. Δυσκολία επακριβούς επανάληψης κατά τις επανεξετάσεις.

• Η ψηφιακή ακτινογραφία αποτελεί πολλά υποσχόμενη εξέλιξη στην καθημερινή πράξη.

• Η ψηφιακή αφαιρετική ακτινογραφία συμβάλλει σημαντικά στη διάγνωση αρχόμενων περιακροριζικών βλαβών καθώς και στην έγκαιρη εκτίμηση της πορείας αποκατάστασής τους 

 1η Εισήγηση

Μ. Γεωργοπούλου: Συμπτωματολογία πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την ολοκλήρωση της ενδοδοντικής θεραπείας: Πρόληψη-αντιμετώπιση.

Η αντιμετώπιση του πόνου στον ενδοδοντικό ασθενή απαιτεί γνώση, ταχύτητα και ψυχραιμία. Ιδιαίτερα, όταν η συμπτωματολογία αναπτύσσεται κατά τη διάρκεια της ενδοδοντικής θεραπείας, η ενημέρωση και η συνεργασία με τον ασθενή θεωρείται απαραίτητη.

 2η Εισήγηση

Σ. Μάγκος, Ε. Φαρμάκης: Κλινικά κριτήρια επιτυχίας - αποτυχίας της ενδοδοντικής θεραπείας.

Κριτήριο επιτυχίας της ενδοδοντικής θεραπείας θεωρείται η απουσία συμπτωμάτων και φυσικών ή ακτινογραφικών σημείων περιακρορριζικής ή και περιοδοντικής φλεγμονής και κριτήριο αποτυχίας η παρουσία συμπτωμάτων και φυσικών ή ακτινογραφικών σημείων περιακρορριζικής ή και περιοδοντικής φλεγμονής.

Τα Αποτελέσματα του 13oυ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ σε μορφή PPS